Resimlerle Deprem Hasarları

Resimleri tam boyutta görmek için üzerlerine tıklayın…

resim 1/resim2 : zemin taşıma gücünün aşılması durumu

resim 3: zeminde sıvılaşma durumu

resim 4: temel dizayn hatası

resim 5: yetersiz boyutlu narin kolon

resim 6/7: Etriye yetersizliği

Etriye yetersizliği:

resim 8: düğüm noktalarında mafsallaşma:

resim9 : perde elemanların kullanılmaması sonucu oluşan rijitlik sorunu

resim:10 :Komşu Katların Kot Farkından Kaynaklanan Çekiçleme Olayı

resim 11/12 kısa kolon

resim 12 kısa kolon oluşumu

resim13 yumuşak kat oluışumu:

resim 14 : zayıf kolon kuvvetli kiriş

resim 15 : zayıf kolon kuvvetli kiriş

resim 16 döşemede zımbalama

resim 17: orantısız yapı geometrisi

resim18:deniz kumu kullanılmış beton

resim 19 yetersiz etriye/Yeterince kuşatılmamış birleşim bölgesi

resim 20: kürünü almamış beton

resim21 :yetersiz zemin derinliği(zemin derinliği sığ bina)


resim 22: Deprem doğrultusunda dar genişlikli binalar

resim 23 Zemin Taşıma Gücünün Aşılması Durumu

Güvenli betonarme perde sistemli yapılar deprem kuvvetleri karşısında daha az onarılabilir hasar görmektedir.(

kaynak:kiptaş)

<a href=“http://img131.imagevenue.com/img.php?loc=loc177&image=73298_05.jpg” target=_blank><img src=“http://img131.imagevenue.com/loc177/th_73298_05.jpg” border=“0”></a><a href=“http://img130.imagevenue.com/img.php?loc=loc169&image=73303_06.jpg” target=_blank><img src=“http://img130.imagevenue.com/loc169/th_73303_06.jpg” border=“0”></a><a href=“http://img131.imagevenue.com/img.php?loc=loc269&image=73310_07.jpg” target=_blank><img src=“http://img131.imagevenue.com/loc269/th_73310_07.jpg” border=“0”></a>

resim 1:Zemin kat dükkan yüksekliğinin artırılması sonucu kolon alt ve üst uçlarında donatı akması meydana gelmiştir. Yetersiz kolon kesiti ve eksik etriye yerleştirilmesi neticesinde yapıda oluşan ağır hasar görülmektedir. Arka cephede mevcut düzensiz perde kolonlar nedeniyle yapı tamamen yıkılmaktan kurtulmuştur.

resim 2:Zemin kat dükkan yüksekliğinin fazla olması nedeni ile kolon üst ucunda beton ezilmiş ve düşey donatılar, etriye sıklaştırılması da yapılmadığından akarak burkulmuştur. Kolon kesitleri zayıftır ve kolon sargı donatıları yetersizdir.
resim 3:Burada kolon üst sargı bölgesinde meydana gelen kayma hasarı görülmektedir. Sargı donatıları yetersizdir. Asma kat hizasında kolonları birbirine bağlayan yatay konstrüktif kiriş, kısa kolon etkisi oluşturarak hasarı artırmıştır.
(kaynak: kiptaş)


Zemin kat kolonunun üst ucunda meydana gelen ezilme ve eksenel basınç altında betonun ezilerek donatının akması görülmektedir. Kolonda düşey donatının tek başına yeterli olmadığı ve bu bölgede etriye sıklaştırılması yapılmadığı görülüyor. Etriye sıklaştırılmasının önemi açıkça görülmektedir.

Zemin kat kolonu üst ucunda, kolon etriyelerinin gevşek bağlanmadan dolayı sıyrılarak üst üste yığıldığı görülmektedir. Pompayla hazır beton dökülme esnasında pompadan hızla çıkan beton bu etriyeleri üst üste yığabilir, etriyelerin yeteri kadar sıkılıkta bağlanması şarttır.


Zemin kat dükkan yüksekliğinin fazlalığı nedeni ile kolon alt ve üst uçlarında meydana gelen beton ezilmesi ve donatı akması görülmektedir. Ağır hasarlı yapı, donatılar üsulune uygun değildir. Beton kalitesi yeterli değildir. Statik sistem uygun değildir. Sağdaki bitişik kenarda bulunan yapı ise çekiçleme etkisiyle, cephesinin daha dar oluşu ve bodrum katının bulunmaması yüzünden devrilmeye karşı rijit davranamamış ve devrilerek ağır hasar görmüştür. Yapılarda hataların bir arada beraber bulunması sonucu önemli derecede ağır hasarlar meydana gelmiştir

resim 1:
Her iki yanda bulunan komşu yapılar, ortadaki yapıda çekiçleme etkisi ile çökme meydana getiriyor. Zemin kattaki dükkan katı zayıf kat etkisi ile tamamen çökmüş. Bina kenarlarındaki perde kolonlar, ortada da aynı yön seçilerek -tek yönlü- yerleştirilmiş. Bu nedenle diğer yönde oluşan zayıf kesitler daha fazla ötelenmeye sebep olmuş ve ağır hasar oluşmuştur

resim2:
Bodrumsuz ikiz nizam yapılar, birbirine çarparak çekiçleme etkisi ve zayıf zemin nedeni ile devriliyor.

resim:3
Zemin katında dükkan bulunan yapılarda, zemin katlardaki yüksekliğin fazlalığı nedeni ile zayıf kat oluşuyor. Komşu yapının da çekiçleme etkisi ile devrilme meydana geliyor.

resim 1 Arka köşede, kolon-kiriş birleşme noktasındaki sarmal bölgede etriye sıklaştırması yapılmadığından, kolon düşeyden saparak ayrılmıştır. Diğer kolon-kiriş birleşme noktalarında kısmen daha az hasar mevcuttur.

resim2 Bu fotoğrafta, zemin kat kolon alt ve üst uçlarında meydana gelen mafsallaşma görülüyor.

resim 3 Fotoğraftaki binada bodrum kat bulunmadığından ve komşu arka parseldeki binanın zemin seviyesi daha aşağıda olduğundan zemin oturması ile arka cepheye doğru devrilme meydana gelmiştir.

burulmadan dolayı oluşan kayma çatlağı

Burulma etkilerinden dolayı hasar görmüş yap ı elemanı

resim 1: Ters piramit formunda bir bina bu formdaki yapılar devrilme momentlerine ve gerilmelere neden olurlar. (Kuamoto, Japonya polis karakolu mimar: K. Shinohara)

2/3:Apartmanın zemin katının kısmi çökmesi. Bütün katların çökmesine tuğla dolgu duvarların varlığı engel olmuştur.
( Adana Ceyhan depremi 1998)

  1. Döşemenin ucundaki kolonlarda tipik kırılmalar (Ceyhan depremi 1998)
    2.San Fransisco Transamerica kulesi. V biçiminde kolonlarla yumuşak kat etkisini ortadan kaldırmaktadır.

1.Zemine doğru genişleyen bina. Eğilmiş kolonlar ve merdiven boşluğu,kademe kademe geri çekilen perde duvarlar, doğru bir çözümü ortaya koymaktadır. Ayrıca bu biçim salınım periyodunu azaltmaya imkan tanırken ağırlık merkezini de aşağıya çekmektedir

2.Deprem doğrultusundaki boyutu kısa olan yapının deprem yükleri altında yıkılması

3.Uygun olmayan zemine inşa edilmiş olan yapı taşıyıcı sisteminde hasar olmamasına rağmen kullanılamaz hale gelmiştir


a)Kısa kolon oluşturan dolgu duvar b) kısa kolon oluşturmayan dolgu duvarlar

(a-b)zemin kat kolonlarının üst noktalarında, elastik olmayan davranış nedeniyle kolonların üst başlarında oluşan hasarlar © Yumuşak ve/veya zayıf kat oluşumu sonucu hasara uğramış bir yapı (Ceyhan depremi 1998)

1 .Kuvvetli kiriş zayıf kolon oluşumuna bir örnek yapının kirişleri çökmesine rağmen kolonları hala sağlamdır. Kobe depremi 1995 (Japonya)

2.Güçlü kiriş zayıf kolon 3.yeterli kiriş güçlü kolon düzeni(tavsiye edilen)

a)Deprem bölgelerinde, kolonların herhangi bir katta konsol kirişlerin veya alttaki kolonlarda oluşturulan guselerin üstüne veya ucuna oturtulmasına izin verilmez.
(b) Kolonun iki ucundan mesnetli bir kirişe oturması durumunda, kirişin bütün kesitlerinde ve ayrıca gözönüne alınan deprem doğrultusunda bu kirişin bağlandığı düğüm noktalarına birleşen diğer kiriş ve kolonların bütün kesitlerinde, düşey yükler ve depremin ortak etkisinden oluşan tüm iç kuvvet değerleri %50 oranında arttırılacaktır.

© Üst katlardaki perdenin altta kolonlara oturtulmasına hiçbir zaman izin verilmez.

(d) Perdelerin binanın herhangi bir katında, kendi düzlemleri içinde kirişlerin üstüne açıklık ortasında oturtulmasına hiçbir zaman izin verilmez.

kat yükseklikleri farklı ve uygun dilatasyon yapılmamış İki komşu binanın çarpışması sonucu kolonda oluşan kayma çatlağı sonucu kolonun taşıyıcılığını yitirmesi

[FONT=Garamond]Kaynak: ismailsekban y.lisans çalışması 2005©[/FONT]