özgeçmiş nedir, ne sağlar?

ÖZGEÇMİŞ NEDİR, NE SAĞLAR?

Profesyonel iş hayatında sizin, arzuladığınız iş teklifini almanızı ve mülakat aşamasına ulaşmanızı sağlayacak olan en etkili araç, kurallara uygun olarak tasarlanmış şahsi hedeflerinizi, kabiliyetinizi içeren özgeçmişinizdir. Bir çok kişi özgeçmişin iş başvurusunda formalite gereği hazırlanması gereken bir belge olduğunu düşünerek oldukça büyük bir yanılgıya düşerler. Aksine, özgeçmişiniz sizi hiç tanımayan yöneticiye kendinizi tanıtacak bir satış belgesidir ve kesinlikle çok önemlidir. Diğer adaylar arasında ön plana çıkmanız için özgeçmişinizin çok etkileyici ve dinamik olması gerekir. İyi bir özgeçmiş:

· Okuyucunun, işverenin ilgisini çekmeli,

· Hakkınızda iyi bir izlenim yaratmalı,

· Sahip olduğunuz, başvurulan işle ilgili niteliklerinizi ön plana çıkarabilmelidir.

AMACI NEDİR?

Özgeçmişiniz, işvereni başvurduğunuz pozisyona uygun niteliklere sahip olduğunuza inandırmanın ilk aşamasıdır. Bu amacınızı özgeçmişinizde göstermeniz için içeriğinde bulundurmanız gerekenler ise:

· Başvurduğunuz işle doğrudan ilgili becerileriniz,

· İşle doğrudan ilgili profesyonel iş tecrübeniz,

· Pozisyonu doğrudan ilgilendiren diğer adaylarda bulunmadığınıza inandığınız kişisel özellikleriniz ve becerileriniz,

· Başvurulan işin gereklerini tam olarak anladığınızı doğrulayan bölümlerdir.

ÖZGEÇMİŞİNİZİ MÜMKÜN OLDUĞU ORANDA BASİT OLARAK TASARLAYIN

En iyi özgeçmiş en basit olarak hazırlanmış olanıdır. Ülkemizde, ilan edilen herhangi bir pozisyon için yüzlerce başvuru yapıldığını ve gerçekten zamanı kısıtlı olan yöneticinin her özgeçmiş için arzu edilen oranda zaman bulamayacağını unutmayın.

KISA OLMALI

İdeal olan özgeçmişinizin bir A4 boyutundan (Tek Sayfa Kuralı) fazla olmamasıdır. Buna karşın kişinin tecrübesi arttıkça ve profesyonel iş hayatı daha uzun süreleri kapsadıkça ikinci sayfaya taşmasının hiç bir sakıncası yoktur. Eğer buna uygun format tespit edilirse, okuyucunun ilgisi arzu edilen oranda çekilebilir. Çok az olmakla birlikte, bazı adayların el yazısı ile biyografi türü uzun özgeçmiş taraftarı olduklarını görüyoruz. Bu tip özgeçmişlerin okuyucunun ilgisini kesinlikle çekmediğini unutmayın. El yazısı ile özgeçmiş hazırlama yöntemini kullanan kişilerin bu düşüncesi, ülkemizde iş başvurusu yapılan bazı kuruluşların adayları seçme yöntemi olarak grapholojiyi (el yazısı kullanılarak karakter tahlili) kullandıklarını düşünmelerinden kaynaklanmaktadır. Buna karşın yapılan çağdaş araştırmalar grafolojinin güvenilirliğinin olmadığını ortaya çıkarmıştır.

KOLAY OKUNABİLMELİ

Amaç, özgeçmişin okunaklı olmasını sağlamaktır. İdeal bir özgeçmiş kesinlikle el yazısı kullanılarak oluşturulmamalıdır. Mümkün olan en son teknolojiyi kullanmaya özen gösterin. Bilgisayarla yazılmış olan özgeçmiş en iyi sonucu verir. Yazı karakterlerini seçerken, göz yoran süslü karakterlerden uzak durun. (En okunaklı yazı karakterlerinin Times New Roman veya Arial olduğu tespit edilmiştir.) İşverene büyüteç kullanmasını gerektirecek 10 puntodan küçük karakter kullanmayın. Gereğinden fazla koyu (bold), yatık (italik) veya altı çizili kelimelere yer vermeyin. Kesinlikle figür kullanmayın. Kullanılacak en uygun kağıt rengi beyazdır.

OLUMLU BİR İZLENİM YARATMAK

İşverene, özgeçmişinizi hazırlarken zaman harcadığınız, yazı karakterinden formatına kadar her türlü detaya özen gösterdiğiniz imajını vermelisiniz. Özgeçmişiniz profesyonel görünmeli ve ilk anda dikkat çekebilmelidir. Amacınız okuyucunun nitelikleriniz hakkında hemen bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Kesinlikle her başvuru için yeni özgeçmiş oluşturun.

ÖZGEÇMİŞ YAZARKEN DİKKAT ETMENİZ GEREKEN TEMEL KURALLAR

Cümleleri ve paragrafları kısa tutun. (10 satırdan daha fazla bilgiye yer vermeyin)
Ön plana çıkmasını arzu ettiğiniz paragraflar için belirleyici yönlendirici işaretler kullanın.
İkinci bir kişinin imla hatalarını düzeltmesi için özgeçmişinizi okumasını sağlayın.
Başvurulan işle doğrudan ilişkili olmadığı sürece hobilerinize, gönüllü çalışmalarınıza yer vermeyin. Desteksiz olarak kendinizi övücü cümlelerden uzak durun. “Çok başarılı ve zeki bir araştırmacıyım” yerine " İki büyük araştırma projesini tamamladım" tipi anlatım tarzını tercih edin. Konunuzla ilgili teknik terimleri herkes tarafından anlaşılabilecek şekilde ifade etmeye çalışın.

ÖZGEÇMİŞTE BULUNMASI/BULUNMAMASI GEREKENLER:

ADRES, TELEFON, CEP TELEFONU, ELEKTRONİK POSTA ADRESİ

Adres tam ve eksiksiz yazılmalıdır. Posta kodu da hızlı erişim için ilave edilmelidir. Çünkü çoğu firma eğer başvurunuza olumsuz bir cevap verilecekse posta adresinizi kesinlikle talep ederler. Adaylarla en kolay iletişimi sağlayacak olan cep telefonu numarası ve e-mail adresine de öz geçmişte yer verilmelidir. İşyeri telefonundan adayın aranması, çalıştığı işyeri ve aday açısından sorun teşkil edebileceği için iş telefonunun verilmemesi uygun olur. Aday sorulara rahat cevaplar veremez ve telefon mülakatı sağlıklı olarak gerçekleşemez. Ayrıca ev telefon numarasına yer verilmesine ve hangi saat aralığında aranılması gerektiğinin de belirtilmesinde büyük fayda vardır.

İŞ ADRESİ

İş adresinin özgeçmişinizde yer almasına hiç gerek yoktur. Çünkü istihdam gibi oldukça gizlilik isteyen bir konu için şu anda çalışılan işyerine herhangi yazılı bir cevap gönderilmesi sakıncalı sonuçlar doğurabilir. Bir çok işveren özellikle ret mektuplarını kendi antetli zarflarıyla göndermeyi tercih ederler. Gizlilik konusunda hassas davranmayı ihmal eden bir sekreterin kurbanı olabilirsiniz.

DOĞUM TARİHİ

Doğum tarihinin kesinlikle yazılması gereklidir. Ama detaylı olarak gün veya ayı içermesi gerekmez. Ülkemizde istihdam açısından doğum tarihinin çok önemi vardır. İşe alma kararını doğrudan etkileyebilir. Amerika veya Avrupa’da bazı istihdam kanunları ve kuralları gereği aday hakkında herhangi bir ön yargıya yol açmaması için özgeçmişe doğum tarihinin yazılması yasaklanmıştır. Bu yüzden, Amerika veya Avrupa’da geçerli olan özgeçmiş formatlarını kullanan bazı adayların doğum tarihlerini yazmayı ihmal ettikleri ve başvuruları ile ilgili olumsuz sonuçlar aldıkları gözlenmektedir.

DOĞUM YERİ

Doğum yerinin özgeçmişinizde bulundurulmasına hiç gerek yoktur.

ASKERLİK GÖREVİ

Firmaların erkek adayları istihdam etme kararını en çok etkileyen faktörlerden biri de askerlik hizmetinin tamamlanmış olup olmamasıdır. Erkek adayların, eğer bu görevlerini bitirmişlerse, bunu açık olarak belirtmeleri, eğer askerlik görevleri tecilli ise tecil edilen tarihi detaylı olarak not etmeleri gerekmektedir. Bu konu, istihdam aşamasında herhangi bir yanlış anlamaya ve zaman kaybına engel olmak için ayrıntılı olarak özgeçmişte yer almalıdır. Eğer ileri bir yaştaysanız askerlik konusuna özgeçmişinizde yer vermenize gerek yoktur. İşveren yaşınız itibarı ile askerlik yaptığınızı kolaylıkla tespit edebilir.

ASKERLİK SIRASINDA EDİNİLEN PROFESYONEL TECRÜBE

Eğer askerlik göreviniz sırasında mesleğinizi devam ettirme şansını elde ettiyseniz özgeçmişinizde muhakkak yer verin. Aksi taktirde bu konuyu detaylandırmanıza gerek yoktur.

SAĞLIK DURUMU

Sağlık durumunuzla ilgili bilgileri özgeçmişinizde belirtmeyin. Buna karşın çalışmanızı doğrudan etkileyecek oranda bir sağlık engeli bulunuyorsa, bu durumun özgeçmişinizde detaylı olarak açıklanması zaman kaybını önleyecektir.

MEDENİ HAL

Medeni halinizi kesinlikle açık olarak belirtin; bekar, evli, dul veya boşanmış gibi. Bazı özgeçmişlerde eşinden ayrılmış adayların medeni hal bölümüne bekar yazdıkları görülmektedir. Bu durum sizi yanlış bilgi verdiğiniz için zor duruma düşürebilir. İşveren için işe başvuran adayın bekar olması, eğer iş yoğun olarak seyahati gerektiriyorsa önemlidir. Ülkemizde, işverenler erkek adayın evli olmasının daha düzenli bir yaşam sağlayacağı ve işine daha iyi sarılacağı önyargısı ile, evli adayları tercih etmektedirler. Buna karşın bayan adaylar açısından bakılacak olursa; işveren genellikle bekar adayları tercih etmektedirler. Çünkü, bayan çalışanlara evliliğin getirdiği ek sorumluluklar dolayısıyla işin gerektirdiği sık seyahat programına uyum sağlamalarını engellemektedir.

SÜRÜCÜ EHLİYETİ

Eğer başvuru yapılan pozisyonda ehliyet gerekliliği ortaya konuyorsa belirtilmeli, aksi taktirde yer verilmemelidir.

BOY, KİLO, KAN GRUBU

Özgeçmişinizde kesinlikle yer vermemeniz gereken bir bilgidir.

EŞİNİN ADI SOYADI ÇOCUKLARIN ADLARI YAŞLARI VE OKUDUĞU OKULLAR

Bu tür aileye ilişkin bilgilerin detaylı olarak özgeçmişinizde yer almasına profesyonel açıdan gerek yoktur. Mülakat sırasında, iş teklifi aşamasına gelmeden önce işveren adayın aile hayatını zaten derinlemesine sorgulamayı isteyecektir.

İŞ TECRÜBESİ

İş tecrübesine ne ölçüde ve ne oranda yer vereceğiniz kullanmayı düşündüğünüz özgeçmiş formatı ile doğru orantılıdır.

EĞİTİM; ÜNİVERSİTE, MASTER, DOKTORA

Üniversite mezunları özgeçmişlerinde bitirdikleri üniversitelerine, bölümlerine ve mezuniyet yılına kesinlikle yer vermelidirler. Ayrıca mezuniyet derecesinin de bu konu başlığına ilave edilmesi faydalı olacaktır. Eğer lisansüstü dereceniz bulunuyorsa, eğitim durumunuzu belirten bu bölüme yine yüksek lisans veya doktora yaptığınız üniversiteyi, bölümü ve bitirme derecesini yazmanızda gerekli olacaktır. Akademik çalışmalarınız ve yazılarınız oldukça fazla ise ve bu bilgiler bir işe kabulünüz için gerekli ise, ayrı bir kağıt kullanmanız ve detaylı listenizi mülakat sırasında takdim etmeniz olumlu olacaktır. Devam ettiğiniz halde diploma alamadığınız üniversite/üniversiteleri bu bölümde kısaca belirtmeniz, işverenin eğitim hayatınızdaki sürekliliği görmesi açısından oldukça önemlidir.

EĞİTİM: LİSE, ORTAOKUL, İLKOKUL

Eğer başvurduğunuz pozisyon yabancı dil bilgisini ön planda tutuyor ve sizde yabancı dilde eğitim yapan bir lise veya ortaokuldan veya mesleğinizle ilgili bir meslek lisesinden mezun oldunuzsa bitirme derecesi ve yılı ile birlikte belirtmenizde fayda vardır. Aksi taktirde yer vermenize gerek yoktur.

YABANCI DİL BİLGİSİ VE SEVİYESİ

Başvuru yaptığınız pozisyon yabancı dil bilgisi gerektiriyorsa muhakkak belirtilmelidir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken nokta, yabancı dil bilgisi seviyeniz konusunda özgeçmişinizde gerçek ve tutarlı bilgi aktarmanızdır. Çoğu aday kendilerine avantaj sağlayacağı umuduyla yabancı dil bilgi seviyeleri konusunda abartılı yaklaşımlarda bulunmaktadır. Gerçek anlamda bir yabancı dil bilgisine sahip olmadığı halde bu konudaki bilgisine mükemmel yazan adayları görmek artık personel veya insan kaynakları uzmanları için şaşırtıcı bir olay olmaktan çıkmıştır. Fakat aday, bu yanlış bilgi yüzünden özellikle mülakat sırasında oldukça zor durumda kalabilmektedir. Bu tip durumlarla karşılaşmamak için adayların yabancı dil bilgisi seviyelerini belirtirken abartıdan kesinlikle uzaklaşmalarını ve dil seviyelerini destekleyici unsurlara (Yabancı dil kurs diplomaları, Yabancı dilde eğitim yapan kurumlardan mezuniyet belgeleri veya TOFEL sonuçları vs) muhakkak yer vermeleri gerekir. Yabancı dil seviyesini belirtmek için; Çok iyi, iyi, orta, az gibi kelimelerle yabancı dil bilginizi sınıflandırmanız uygun olacaktır.

PROFESYONEL EĞİTİMLER, SEMİNERLER

Profesyonel çalışanın kendine veya işveren tarafından personele yapılan yatırımların en önemlisi eğitimler ve seminerlerdir. Profesyonel yöneticiler özgeçmişleri incelerken özellikle alınan eğitimlerin üzerinde dururlar. Özgeçmişinizde kesinlikle detaylı olarak belirtin. Özellikle üst düzey ve orta kademe pozisyonlar için oldukça önem taşırlar. Aldığınız eğitimlerin ve katıldığınız seminerlerin kısaca konu başlığını, yerini ve zamanını belirtmeniz faydalı olacaktır.

ÜYE OLUNAN KURULUŞLAR

Mesleğinizle doğru orantılı olmak kaydı ile ve başvurunuz sırasında size artı puan kazandıracağınıza inandığınız profesyonel kuruluşlara üye iseniz (Meslek Odaları, Barolar, İş adamları Dernekleri vs) bunlara özgeçmişinizde yer vermeniz faydalı olacaktır. Fakat başvurunuz veya mesleğiniz ile doğrudan ilişkili olmayan dernek veya kuruluşlara (Spor klüpleri, yardım kuruluşları vs) özgeçmişinizde yer vermenizin hiç bir anlamı yoktur.

HOBİLER

Başvurulan pozisyonla doğrudan ilgili ise kısa olmak kaydı ile hobilere yer vermekte fayda görülmektedir.

BİLGİSAYAR BİLGİSİ

Bilgisayar teknolojisinin yaygınlaşması, her adayın belirli bir seviyede bilgisayar bilgisine sahip olması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Kısaca bildiğiniz paket programları sıralayabilirsiniz. Ama eğer başvurduğunuz pozisyon profesyonel bilgisayar tecrübesi gerektiriyorsa daha detaylı bir bilgiyi özgeçmişinizden ayrı bir kağıtta belirtmeniz daha faydalı olacaktır. Özellikle bilgisayar bilgisi gerektiren mühendislik pozisyonlarında mümkün olduğu kadar yazılım ve donanım bilginizi ortaya çıkaracak detay vermelisiniz.

REFERANSLAR

Referansların mülakat aşaması veya daha sonrası işverenin talebi üzerine verilmesi daha uygundur. Bu aşamada özgeçmişte yer verilmemeli ve " referansların daha sonra istek üzerine temin edileceği " kısaca yazılmalıdır. Özellikle yeni mezun adayların üniversite öğretim üyelerinin isimlerini veya tanıdıklarını, aile dostlarını özgeçmişlerine dahil ettikleri görülmektedir. Referans olarak gösterilecek şahısların, sadece profesyonel iş hayatınızda sizin iş performansınızı değerlendirme imkanı elde etmiş kişilerden oluşması sağlanmalıdır. Bu açıdan yeni mezunların herhangi bir referans göstermelerine gerek yoktur.

FOTOĞRAF

Son yıllarda birçok firma personel ilanlarında özgeçmiş ile birlikte adayın vesikalık fotoğrafını da talep etmektedirler. Bunun amacı adayın prezentasyonu hakkında ön bir bilgi alabilmektir. Eğer böyle bir istekle karşılaşırsanız, fotoğrafınızı muhakkak özgeçmişinize ekleyin. Fotoğrafın sizin gerçek görüntünüzü yansıttığına emin olun ve eski fotoğraflarınızı kullanmayın. Eğer elektronik posta aracılığı ile özgeçmişinizi gönderiyorsanız bu formata fotoğrafınızı eklemeniz mümkündür. Sol veya sağ üst köşesinde yer almalı mümkünse yapıştırılmalıdır.