çatlak konusuna mühendissel bakış...

Çekme çatlaklarına hemen her mühendis rastlamıştır.Çekmeyi donatı ile karşılamaya çalışırz.Ancak ne yaparsak yapalım kılcalda olsa çekme çatlakları ortaya çıkar.Çatlakları önleyemesekde bunun bir sınırı olmalı.Ne kadarlık bir çatlak olursa problem yaratır yada ne kadarlık bir çatlağa göz yumulabilir.Şimdi matematik kullanarak bu limit değeri bulalım:

ÇATLAĞA MARUZ KALAN ELEMAN BİR BETONARME ELEMAN (MESELA KİRİŞ)

GERİLME=EPSİLON X E
EPSİLON:BİRİM BOY UZAMASI
E:ELASTİSİTE MODULU

DONATI İÇİN BU FORMÜLÜ UYGULAYALIM.
gerilme yani fyk=4200 kg/cm2(BCIII)
E=2000000 kg/cm2(çelik için),
birim boy uzaması epsilon da delta L nin boya oranıdır.

Eleman betonarme olduğundan çelikde ne kadarlık bir uzama olursa aynısı betonda da olmak zorundadır.
ÇELİKDE AKMA DURUMUNDAKİ BİRİM BOY DEĞİŞİKLİĞİNE BAKALIM

AKMA DURUMUNDA fyk=4200 kg/cm2 olacaktır.

gerilme=epsilon x E
4200=epsilon x 2000000
epsilon=0.002 bulunur

yani ( DELTA L) / L=0.002 DİR
BURADAN ŞU SONUCU ÇIKARIRIZ.EPSİLON 0.002 DEĞERİNE ULAŞTIĞINDA DONATI AKMAYA BAŞLAR.
BİRİM BOY DEDİK YANİ 1 METRE YANİ 100 CM TEKABUL EDER.

(DELTA L)/100=0.002 OLUR

(DELTA L) ÇEKELİM
YANİ DONATIDAKİ UZAMAYI BULALIM

(DELTA L)=0.002 X 100=0.2 CM OLUR
YANİ 2mm tekabül eder.

Sonuç olarak donatı 2 mm uzadığında akma başlamıştır.Donatıdaki aynı uzama direk betona tekabül eder.Donatıda 2 mm uzama olursa betondada o kadar olur ve betonda 2 mm uzar yani çatlar.Çatlak genişliğide aynen 2 mm olur.

KISACASI BETONDA 2 mm LİK BİR ÇATLAK GÖRDÜĞÜMÜZDE BİLELİM Kİ DONATI AKMAYA BAŞLAMIŞTIR VE DURUM CİDDİDİR.ANCAK ÇATLAK GENİŞLİĞİ 2 mm YE ULAŞMAMIŞSA DAHA DONATI KAPASİTESİNE ULAŞMAMIŞTIR VE HENÜZ KORKULACAK BİR DURUM YOKTUR.DOLAYISIYLE ÇATLAK GENİŞLİĞİ HER HALUKARDA 2 mm Yİ GEÇMMELİDİR.mÜHENDİSLER İÇİN 2 MM öNEMLİ BİR DEĞERDİR.

Ahmet ÇELİKKOLLU
İnşaat Mühendisi
ESKİŞEHİR