asmolenin deprem davranışı

asmolen dölemelerin deprem davranışları neden kirişli döşemelere göre daha kötüdür?? bu tamamen yastık kirişlerden mi kaynaklanıyor??

Asmolen döşeme yani dişli döşemelerde, her iki yönde ufak kirişçikler birbirine saplanarak yük aktarırlar. Betonarme yapı prensiblerinden biri; yükün en kısa yoldan temele gitmesidir. Dişli döşemelerde bu olanaksızdır zira döşemenin yükleri kirişçiklerden kirişçiklere aktarılır daha sonra kolona ordanda temele gider. Bunu yanında asmolen dolguları taşıyan herhangi bir eleman bulunmaması kenetlenmenin yanlızca sürtünme ile sağlanması depremde düşmelerine neden olabilir.

Asmolen doşemede kucuk kirişcikler ana kirişlere baglanır.Bu kucuk kirişcikler ana kirişlere baglandıgı noktada tekil yuk olusturur.bu nedenle deprem yuklemesi altında ana kirişin boyutlarını daha buyuk buluruz.Ayrıca betonarmede yukun en kısa yoldan temele iletilmesi gerekir.biz ilk olarak kucuk kirişlerden ana kirişe oradan kolona yuk aktarmıs oluyoruz yani yukun aktarımını uzatmıs oluyoruz.Ayrıca asmolen dosemede yonlerede cok dikkat etmek gerekir…

1-Birbirine paralel, aynı boyutlu, aynı donatılı, aynı kesitli,
kirişlere nazaran daha küçük olan dişlerle ve üzerine ince bir plak
dökülerek oluşturulan döşemelere nervürlü(dişli) döşeme denir.
Dişlerin arasındaki boşluklar asmolen adı verilen dolgu malzemesi ile
doldurulduğundan bu döşeme tipine piyasada asmolen döşeme denir.

2-Asmolen döşemede oluşturulan dişler
kiriş değildir. Deprem yönetmeliğindeki kiriş şartlarını sağlamaz.

3-Asmolen döşemede esas tehlike deprem anında dolgu maddesinin
diş aralarından kurtulup düşmesinden daha ciddidir.

Asmolen döşemedeki riski açıklamak gerekirse;

a)Asmolen(veya nervürlü veya dişli) döşemede, döşeme yükü
dişleri taşıyan ana kirişlere aktarılır.Dişlere paralel ana kirişlere
döşemeden yük aktarılmaz.Bu nedenle diş taşıyan ana kirişler
taşımayanlara nazaran deprem anında çok daha fazla zorlanırlar.

b)Asmolen döşemede ana kiriş yükseklikleri genelde tavandan kiriş
sarkmaması için diş yüksekliğinde yapıldığından,yüksekliği az
genişliği fazla olan yastık kirişler oluşur. Ve kirişin
taşıyıcılığı büyük ölçüde yüksekliğiyle alakalıdır.(bh3/12)

c)Deprem anında dişler doğrultusunda döşeme rijit davranır.Ancak
dişlere dik doğrultuda gelen deprem yükünün aktarılmasında dişlerin
hiçbir katkısı olmaz. Bu görevi ince plak(7 cm) üstlenir ve yine
ince olan döşeme yeterince rijit davranamaz.

Asmolen döşemede dolgu olarak tuğla yerine strafor kullanmanın ne zararı olabilir? Tuğlaya göre çok hafif ama biraz daha pahalı.
Sıvada problem olmuyor.

bütün bu değerli bilgilere şu eklentileri yapmak istedim. deprem kuvveti binanın yükü ile doğru orantılı olduğu için ve asmolen malzemesi ve dişler de zati yükü artıracağı için deprem kuvveti de dolaylı olarak artacaktır.

strafor kullanmanın zararı mantolamada olduğu gibi herhangi bir darbede deformasyonu, kimyasal malzeme olduğu için yanıcı veya eriyici bir madde olması sayılabilir. ve maliyeti de ayrı bir etken.

ancak strafor kullanmanın avantajları da vardır. yalıtım olarak xps veya eps staforları oldukça yüksek değerler göstermiştir. uygulanması hem zahmetsiz hem de çok daha hızlıdır.zati yük olarak çok daha hafif olduğundan döşeme yükünü azalttığından demir ve boyut tasarrufu sağlar az da olsa. depreme karşı da yine zati yükü azalttığı için daha güvenlidir. ayrıca yanal sürtünmesi de daha iyi olduğu için deprem esnasında düşmesi sözkonusu deyildir.

bu degerli bilgilere bir ekte ben yapmakistiyorum. nervürlü döşemelerle çözülmüş binalarda ,kirişlerin yüksekliklerinden dolayı egilme diger sisteme göre daha fazladır ve buda binada yatay deplasmanların büyümesine neden olur bina her iki yönde kayda deger ötelenmelere maruzdur… bunu önlemekiçin yapıya yeterli simetrik perdeler kullanmak gerekir… bilindigi gibi perdeler yatay ötelenleri önemli ölçüde engeller…

bu yazdıklarınızı okuduktan sonra, asmolenin binanın deprem dayanıklılığını düşürdüğünü, ekstradan binaya yük getirdiğini çıkardım…şu durumda asmolen yapıların sağlıklı olmadığını düşünüyorum…yanılıyormuyum?

Yanılmıyorsunuz.Dünyada -BENİM BİLDİĞİM-sadece biz kullanıyoruz. 5 kuruş etmeyen bir yapı türü.

dünyada bizden başka kullananlar da var. özellikle strafor asmolen bize yurtdışından geldi. avantajları olmasa kullanılmazdı zaten. ayrıca yük aktarımı uzuyor küçük kirişler kirişlere aktarıyor denilmiş. oysa durum o kadar da farklı deyil. çünkü normal çerçeve sistemlerde de yük döşemeden ya da konsollardan kirişlere aktarılıyor. (ayrıca konsollu yapıların deprem anında ne yapacağı belli olmaz o da ayrı bir sorun.)

dikkatli projelendirildikten sonra hiç sorun olmaz.

  1. Depremde en fazla zarar gören yapı türleri asmolen olanlardır.

  2. Yazılanları bir kez daha okumanızı tavsiye ederim.Bütün sistemlerde döşemeden yük aktarılır. Plak döşemelerde çok fazla saplama kirişe müsaade etmez iken asmolende her yer saplama kirişçiktir. Arkadaşlarımızın yazdığı gibi de her iki doğrultudaki rijitlikleri farklıdır.

Arkadaşımız 1/12bh³ derken , (b genişlik, h yükseklik ise ) asmolen döşemede düşey yükü kastetmiyor. 1/12hb³ ü kastediyor ve yatay yük etkisinde zayıf kaldığını söylüyor.Ki doğru yazıyor.

Plak sistemi düşünürseniz öncelikle her iki doğrultudaki rijitliklerinden dolayı her iki yönden de gelebilecek deprem yüküne karşı dayanabilecek boyuttadır.Hem süreklidir.

Mesela 15 cm kalınlıktaki ve 6 m açıklıktaki bir döşemeyi düşünürseniz yatay yük altında :
(1/12)x15x600^3 ünü olan plak ile asmolenin arasındaki dayanımı kıyaslayabilirsiniz.

Asmolende ise nervür kirişlerde yataydaki süreksizlik (ara dolgudan dolayı) çabuk deformasyona neden olmaktadır.
Selamlar

bir inşaat yaptırıyorum…yaklaşık 110 m2 gibi bir kuruluşum var…bodrum, dükkan vede üstünde beş kat (tek daire üstüne) olacak…projem asmolendi, ancak şu yazılanları okuduktan sonra wazgeçmeyi düşünüyorum…henüz temeli döktüm…bordum katı perde beton yapacam…şimdi projeyi asmolen den normal e dönüştürmek için proje değişikliğine ne kadar masraf yapacağımı söyleyebilirmisinz…birde , kalfam dükkan katında da perde beton yapmak istiyor…ancak dükkan olduğu için sadece bitişik olan köşelerde perde yapabiliriz…buda L şeklinde olacak…forumdan okuduğum kadarıyla perde betonda simetrik çok önemli, ya kare şeklinde yada karşılıklı kenarlarda kullanılırsa anlam taşıyormuş…bu durumda ustanın dükkan katını L şeklinde perde döktürmenin bir anlamı yok deilmi?

bir ilavede benden 1967 adapazarı depreminde göçen 8 adet betonarme binanın hepiside asmolen döşemelidir.

sayın meslektaşlarım. asmolenin sakıncaları ile ilgili yazım yukarıda zaten mevcut. ancak benim belirtmek istediğim şeye dikkat edecek olursanız dikkatli projelendirmek.

proje sadece program verileri ile elde edilmez. mühendis hesap yapar ona fikir verir. ama son kararı yine kendisi verir. bu yüzden asmolen, program çıktısı ile yapılırsa sakıncalı olabilir. ancak detayları düşünerek yapılırsa sağlam bir yapı elde edilebilir.

bu arada depreme dayanıklı yapı tasarımında kuvvetli kolon zayıf kiriş şartını da hatırlatayım. asmolen kirişler daha zayıf ancak çok daha fazladırlar. dikkat edilmesi gereken kolonlardır. ana kirişleri saplama yapmak cinayet olacaktır.

Arkadaşlar asmolenin handikaplarına ek olarak; araya tuğlalar girdiği için kesitte gerilme uyumunun sağlanamamasıdır, bir lifteki gerilmenin diğerine aktarılmasını sağlayamadığı ve ayrıca döşemelerin burulma durumunda zayıf kalması yüzden asmolenin yerine mantar döşeme kullanılabilir. Mimari açıdan, tesisat ve mekanik için çok şık yapılar yapılabilir, tabi maliyetde bu oranda artar. Bu tür sistemlerde artık kirişlere güvenmeden yanal stabilite perdelerle sağlanmalı.

Binanızın taşıyıcı sistemiyle ilgili değişiklik yapmayı düşünüyorsanız ustanızın değilde bu işten anlayan bir mühendisin tavsiyelerini dinlemenizi öneririm, ayrıca temeli döktüyseniz perdelerin temelle bağlantısını nasıl yapacaksınız? Sadece bodrum perdeleri için bıraktığınız filizler, tüm yapı boyunca devam edecek perde için yeterli olmayacaktır.

Asmolen döşemede deprem anındaki ESAS davranışı şudur.Asmolen döşemelerde kullanılan yassı kirişlerden dolayı kolonlarda dönme çok fazla olmaktadır.bunun sonucunda kolonlarda ikincil momentlerin değeri yükselmektedir.bu da binanın depremde zarar görmesine neden olacaktır.ÇARE:deprem kuvvetlerini karşılayacak binanın her iki doğruldusunda en az 3 perde (daha da fazla olabilir) yapmaktır.yani bütün deprem kuvvetlerini bu perde taşımalıdır.Saygılar

binanın köşelerine yapacagınız L tipi poligon kolonlar binanın deprem anındaki davranışının olumlu yöde etkileyecektir

sanırım anlatamadım…2 sorum wardı…ilkin projede değişiklik yapıp asmolenden vazgeçmekti…bunun porje maaliyetini merak ediyorum birr, ikinciside kolon yerleinde değişiklik gerektirecekmi…
bir diğer sorumda şuydu, binamın bodrum katını perde beton yapıyorum…dükkan katınında sadece bitişik niazm olan iki kenarı için yapmayı düşünüyorum…binamın kuruluşunu kare biçiminde düşünürseniz, bitişik nizam olan iki kenarına perde yaptığım takdirde, dükkan katında L biçiminde bir perdem olmuş olacak…köşelerde L biçiminde perde kolon deil, dükkan katının sadece iki kenarını L biçiminde perde beton yapacağım…forumlarda perde betonların simetrik olması gerektiğini okudum…şu durumda benim dükkan katındaki perdem simetrik olmayacak…inşaatım köşe başı olduğundan bir kenarı cadde, diğeri sokak…kalan diğer iki kenarsa bitişik nizam…ben bu bitişik kenarlara perde yapınca perdemin şekli L biçiminde olacak…bu durum mahsurlu olurmu…sadece dükkan katı için düşünüyorum…üst katlarda devam etmeyecek…sağlıcakla kalın…becerebilirsem fotoğraflarını ekleyeceğim…

bu temelim…radye temel…

burası binamın bitişik nizam olan köşeleri

buda perde nin hazırlanması esnası…henüz bodrum kat…

simetrik olursa elbette daha iyi olur. ancak bu dükkan katında imkansız olduğuna göre L şeklinde perdenizin yapılması uygundur. fakat dükkan katının diğer cephe kısımları camekan kaplanacağı için ağırlık ve rijitlik merkezi kayacak ve simetrik bir sistem olmayacaktır. yine de binanız ince uzun(110 m2 ve 6 katlı) olduğundan ben perde yapmanızı öneririm. ancak yapınız 4. derece deprem bölgesinde ise yapmayabilirsiniz. zira bitişiğindeki binalar perde yapmamışlar.

gelelim ikinci sorunuza. asmolen yapınızı normal çerçeveye çevirmek sizin için maliyet artırmaz aksine düşürür. kolonların yerlerine gelince, zaten 10*11 m gibi bir yapınız var ve kolon yerlerinin oynayacağını pek zannetmiyorum. ancak çok fazla saplama olmamasına dikkat edilmeli. asmolen yapı için de aynı durum geçerlidir. ancak zemin kat tavanı asmolen ve diğer katlar normal çerçeve yapmak sizin için daha uygun olur gibi. çünkü zemin tavanında kiriş gözükmesini istemeyebilirsiniz.