Gösterilen sonuçlar: 1 ile 2 ve 2

Konu: Proje yaparken donatı tasarrufu nasıl sağlanır ?

  1. #1
    Onursal Üye
    Üyelik tarihi
    19-04-2006
    Mesajlar
    3.161
    Thanks
    94
    Thanked 2.160 Times in 1.153 Posts

    Proje yaparken donatı tasarrufu nasıl sağlanır ?

    Günümüzde donatıyı projede az çıkaran mühendis tercih sebebi olmaktadır.Vatandaş (müteahhit) mühendisin yetkin olmasından ziyade, donatıyı az çıkarıp çıkarmamasıyle ilgilenmekte.

    Dizaynda donatı miktarı ile mühendislik kalitesi anlamında bir bağ kurmak pek mümkün değildir.Şöyleki yaptığı tasarıma bağlı olarak fazla donatı çıkaran bir mühendisi kaliteli diye nitelendirmek ne kadar yanlışsa az donatı çıkaran bir mühendisi de kaliteli mühendis diye nitelendirmek o derece yanlıştır.

    İster bilgi seviyesi yüksek bir mühendis olalım , ister bilgi seviyesi düşük bir mühendis olalım, basit bazı tasarım bilgileri ile donatı miktarının göreceli azaltılması mümkündür.Şimdi, donatı tasarrufu yaptıran bu bilgilere bakalım:

    Özellikle 5 kata kadar olan yapılarda(betonarme), elemanların bazılarında minimum donatı oranları kullanılır.Çünkü görecelei olarak tesirler fazla değildir.Durum böyle oluncada kolonlar ve döşemeler ve kirişlerin bazıları minimum donatı ile donatılandırılır.Minimum donatı oranıda bildiğiniz üzere kesitlerin alanı ile ilintilidir.Bu yüzden 5 kata kadar olan yapılarda kesitler mümkün mertebe küçük seçilmelidir ki minimum donatı oranı az çıksın ve makul donatılar kullanılsın.(30x50 bir kolona konacak min donatı oranının 40x70 bir kolona konacak minimum donatı oranını düşününüz.).Yine 5 kata kadar olan yapıları perde ile donatmak(gereğinden fazla perde) rijitliği artıracagından hem deprem kuvvetlerinin büyümesine sebep olacak hemde perdelere gereğinden fazla donatı koymamıza sebep olacaktır.Daha yüksek katlı yapılarda ise koyulacak perdeleryapı orta kısmına değil, bina köşelerine konmalıdır ki ek tesirler oluşmasın dolayısıyle ek donatı gereği duyulmasın.Dış taraflara özellikle bina köşelerine konacak perdeler donatı miktarının göreceli azalmasını sağlayacaktır(iç taraftaki perdelere göre).

    Kısa elemanlarda her zaman buyuk kuvvetler oluşur.Bu yüzden mümkün olduğunca , 3.00 metreden kısa kiriş, 2.50 metreden kısa kolonların teşkilinden kaçınmak gerekir.

    Yazılımlarda genelde kirişlere verilecek duvar yükleri gereğinden fazla olarak default tanımlanmıştır.Eğer mühendis müdahele etmezse direk 20 cm duvar yükü yada 10 cm duvar yükü seçip kiriş yükü atarsak büyük duvar yükleri atamış oluruz.Mesela standart 19x19x13.5 delikli tuğladan oluşturulmuş 20 cm lik bir tuğla duvar 280-50=230 cm yükseklik için kirişe 600 kg/m lik bir yük verir(sıva dahil).Oysa yazılımdan 20 cm duvar seçtiğinizde 800-1000 kg/m arasında duvar yükü kirişe verebilrisniz.Aynı durum 10 cm duvar içinde geçerlidir.Aynı şartlarda 10 cm lik bir duvar 350-400 kg/m arasında bir yükü duvara verebilir.Ayrıca kirişlere duvar yükü atarken duvar boşluklarını(pencere, kapı vb) düşmek gerekir.Emniyette kalma gibi bir düşünce ile boşluksuz olarak duvar yükü atamak doğru olmaz.Bu nedenledir ki duvar yüklerini mühendis kendisi hesaplamalı yazılıma kaydetmeli ve gerektiğinde duvar yükü olarak bunu atamalıdır.Lokal bazdada da boşlukları düşmeyi ihmal etmemelidir.Duvar olmayan kirişlerde de duvar yükü girilmemelidir.Gereksiz fazla olarak girilen yükler bina kütlesini artırır, fazla kütle fazla deprem kuvevti, fazla deprem kuvvetide fazla donatı anlamı taşır.

    Özellikle döşeme yüklerine gelen duvar yükleri için döşeme yüklerinin toptan artırılması yoluna gidilmemeli, bunun yerine duvar yerine çizgisel yük tanımlaması tam degerinde yapılmalıdır.Toptan döşeme yükünün artırldığı durumlarda, özellikle döşeme alanı buyudukçe artırılan yükler afaki değerlere ulaşmaktadır.

    Süneklik düzeyi yüksek sistemlerde kirişlerin sürekliliği kolon uzun yönlerine doğru sağlanmalıdır.Kolon yönü buna göre tespit edilmeldiir.Kolon dar yönüne kiriş bağlanacagında kirişin sürekli olmamasına dikkat edilmeli(kenar kolonlar) yada kiriş kolonun dar kenarına sıfırdan değilde diş yaparak baglanmalıdır.Aksi davranışlarda kolon kiriş kesme guvenliği saglamayacak ve kolon büyütülmek zorunda kalınacaktır.Kolonun buyutulmesi demek daha fazla donatı anlamı taşır.

    Kirişler gereğinden daha yüksek ve geniş yapılmamalıdır.Kontrollü beton kullandığımızdan c25/30, c30/37 vb beton kullandığımızdan 50 cm yüksekliğindeki kirişlerle rahatlıkla 7 metre açıklıklar geçilebilir.Sırf sehim hesabından kaçmak için kiriş yüksekliği artırılmamalı gerekirse sehim hesabına gidilmelidir.

    En üst katta döşeme yükleri azaltılmalı(kaplama vb), kiriş üzerlerindeki duvar yükleri ise sıfırlanmalıdır.Kolaylık olsun diye bir alt kat direk kopyalanıp analiz yapmaktan kaçınmalıdır.

    Çoğu mühendis İlk taşıyıcı sistemi oluştururken, sorun yaşamamak için büyük kesitler seçerek projeye başlamaktadır.Oysa yapılması gereken tam tersidir.Yani mümkün olduğunca küçük kesitlerle işe başlamak analizlere göre teşhis yapıp gerekeneleri buyutmek gerekir.

    Yazılımlarda donatı toleransı olarak %5 seçilmelidir.Bu şekilde çok küçük donatı eksikliklerinde bir çap donatı konması engellenebilir.

    Kiriş hesaplamalarında tablalı kesit kullanılmalı, perdelere uzun yönde bağlanan kirişlerde ise çatlamış kesit rijitliği tanımlanarak hesaplar yapılmalıdır.

    Donatı seçimlerinde ise büyük çaplı donatılar minimum donatı çapı olarak seçilmemelidir.Daha büyük çaplı az donatı yerine , daha küçük çaplı sık donatı her zaman tercih sebebi olmalıdır.



    Ahmet ÇELİKKOLLU
    İnşaat Mühendisi
    ESKİŞEHİR

  2. The Following 6 Users Say Thank You to CEL?KKOLLU For This Useful Post:

    cakilomer (12-02-2015), civilengineer.v (22-08-2015), properd (25-11-2014), sereze (19-11-2014), tkulac (27-04-2015), trainer (22-11-2014)

  3. #2
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    24-09-2018
    Mesajlar
    1
    Thanks
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts
    ''En üst katta döşeme yükleri azaltılmalı(kaplama vb), kiriş üzerlerindeki duvar yükleri ise sıfırlanmalıdır.Kolaylık olsun diye bir alt kat direk kopyalanıp analiz yapmaktan kaçınmalıdır.''

    Ahmet bey üzerine gelen çatı yükleri ve bazı yapılarda çatı arası(dublex) kullanım durumunda eksik yük tanımlamış olmaz mıyız ?

    ''perdelere uzun yönde bağlanan kirişlerde ise çatlamış kesit rijitliği tanımlanarak hesaplar yapılmalıdır.''

    U seklndeki perdelerde yine aynı şekilde mi düşünmeliyiz. eklediğim foto da perdelerden işaretlemeniz mümkün müdür ?

Benzer Konular

  1. Donatı kontrolü nasıl yapılır ?
    By CELİKKOLLU in forum Betonarme Yapılar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 20-03-2013, 21:21
  2. M- Kiriş Donatı Hesabı Nasıl Yapılır?
    By YapisalAdmin in forum Betonarme Proje Tasarımı & Kontrolü Nasıl Yapılır?
    Cevaplar: 17
    Son Mesaj: 24-02-2009, 15:45
  3. donatı çekme deney sonuçları nasıl değerlendirilir?
    By mühendis12 in forum Sorularınız (İnşaat Sektörü)
    Cevaplar: 3
    Son Mesaj: 08-02-2008, 21:35
  4. perde donatı hesabı nasıl yapılır?
    By kral43 in forum Sorularınız (Çizim)
    Cevaplar: 3
    Son Mesaj: 23-05-2006, 18:48
  5. Ahşap: Bir Malzemenin Yeniden Doğuşu Nasıl Sağlanır
    By YapisalAdmin in forum Makale & Tez
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 15-04-2006, 21:18

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •