Takip et: @yapisal

Gösterilen sonuçlar: 1 ile 1 ve 1

Konu: ..bitümlü Malzemeler...

  1. #1
    Üye
    Üyelik tarihi
    14-10-2006
    Yaş
    28
    Mesajlar
    28
    Download
    0
    Uploads
    0
    Thanks
    1
    Thanked 10 Times in 5 Posts

    ..bitümlü Malzemeler...

    BİTÜMLÜ MALZEMELERİN TANIMI

    Tanım: Polimerizasyon yolu ile zincir şeklinde,bağlı çok büyük moleküller meydana getirerek sertleşen maddelerdir. Bu büyük moleküller monomer adı verilen daha küçük moleküllerin lineer bağlarla veya hem lineer hem de yanal bağlarla bağlanması sonunda meydana gelir. Polimerizasyon olayı ısıtma, oksijen etkisinde bırakma veya vakum uygulayarak suyunu alma gibi yollarla yapılmaktadır. Zincir şeklindeki dev moleküllerin arasındaki çekim ve bağ kuvvetleri polimerlerin özelliklerini sağlar.Yanal bağları zayıf zincirlerden oluşan polimerler yumuşak, kuvvetli olanlar sert ve ısıya dayanıklı maddeleri meydana getirir. Molekülün ağırlığını,boyunu,yanal bağları istenildiği gibi ayarlayarak istenilen özellikte malzeme elde edilebilir.Üretim kimya endüstrisince yapılmaktadır. Karbon sülfürler de eriyen maddelere bitüm, bitimün doğal veya yapay mineral dolgu maddeleriyle karışımına asfalt denir.

    Bitümlü maddeler siyah renkli ve recine karekterinde organik maddelerden meydana gelmiştir.Bu organik maddelerin molekülleri zincir seklinde dizilmis karbonlu hidrojen monometrelerden meydana gelmistir.İrilerine asfaltenler,ufaklarına reçineler adı verilir.Bunlar asfaltik bir yag içinde bulunurlar.Molekülleri bu sekilde dolayısıyla bitümlü maddelerin belirli bir ergime dereceleri yoktur.ısıtıldıkları zaman katı halden sıvı hale geçis yavas ve yumusama yoluyla olur.Katı haldede belirli bir plastiklige sahiptirler.Üzerlerine sürüldükleri katı cismin yüzeyine yapısırlar.Suya dayanıklı,su geçirmeyen asit ve tuzlarlareaksiyon yapmayan,atıl ve izalasyon özelligi yüksek maddelerdir.

    Bitümlü maddeler elde ediliş şekillerine göre 4 gruba ayrılır:

    · Tabii,dogal asfaltlar

    · Kaya asfaltları

    · Petrol asfaltları

    · Katranlar



    ASFALT

    Asfalt veya işlenmiş haliyle asfalt çimentosu doğada bulunabileceği gibi büyük çoğunlukla petrol rafine işleminin bir yan ürünü olarak elde edilir. Asfaltın kimyasal yapısı hidrokarbonların kompleks bir karışımıdır. Ancak içinde yaklaşık oranlarda şu elementler bulunur.

    C........................%70-85

    H........................%7-12

    N........................%0-1

    S.........................%1-7

    O........................%0-5

    C/H oranı asfaltın davranış ve özelliklerini büyük ölçüde etkiler. Bu oran düştükçe asfaltın moleküler ağırlığı ve viskozitesi de düşer. Kolloidal bir yapıda bulunan asfaltın yapısal elemanlarının şekil 5.1’de görüldüğü gibi aşağıdaki öğelerden oluştuğu varsayılır.

    asfaltinler-C/H oranları 0.8 den büyük, siyah, sert, geniş, yüksek moleküler ağırlıklı, viskoz hidrokarbon molekülleri.

    rezinler- C/H oranları 0.4-0.8 arasında değişen, orta moleküler ağırlık ve orta viskozitesi olan hidrokarbon molekülleri.

    yağlar-C/H oranları 0.4 den küçük en hafif moleküler ağırlıkta, en açık renkte ve en az viskoz hidrokarbon molekülleri.



    Doğal asfalt

    Göl asfaltları- bu tip asfalt göllerinin en büyüklerine venezuella (Bermudez), Trinidad (Tobago) da rastlanmıştır. Kaynaklarda ince kum, ve bitümden oluşan malzemede yaklaşık %39 oranında bitüm vardır. Bu haliyle hazır karayolu kaplama lamzemesi olarak doğrudan kullanılabilir. Bunların dışında bazı çukurlarda, oyuklarda birikintiler halinde asfaltlara rastlanırsa da bu kaynaklardan ekonomik olarak yararlanılamaz.

    Kum asfaltları-Bu tip asfaltlar kumların içinde karışık olarak bulunur. En önemlileri Kanada (Alberta), Amerika (Gilsonite) da bulunur. Kum asfaltlarına yurdumuzda da Antalya yöresinde rastlanmaktadır. Ancak önemli bir ekonomik değeri yoktur.

    Kaya asfaltları-Bu tip asfaltlar kaya yarıklarında damarlar halinde bulunur. Asfaltit adı verilen bu tür kayalara bir çok yerde rastlamak mümkündür. Amerika Kentuck’de en önemli kaynaklardan biri bulunmaktadır. Bu tip kayalar parçalanarak uygun yol malzemesi haline dönüşebilir.

    Asfaltitler petrolün metamorfizması ile oluşmuş doğal asfaltbenzeri maddelerdir. Güneydoğu Anadolu’da 20 değişik yerde tahmini 36 milyon rezervi olduğu sanılmaktadır. En önemlisi Şırnak’ta bulunanıdır. Bölgede asfaltitten ısıtmada yararlanılmaktadır.

    Petrol asfaltı

    Doğada üç tip asfalt bulunur.

    Asfalt bazlı ham petrol

    Prafin bazlı ham petrol

    Karışık ( Asfalt-Parafin) bazlı ham petrol

    Asfalt ham petrolün cinsine göre değişen ayırıcılı damıtma işleminden elde edilir. En kolay şekilde asfalt, asfalt bazlı ham petrolden basit bir damıtma işlemi sonucu elde edilir. Karışık bazlı ham petrolden elde edebilmek biraz daha karışık yöntemler gerektirir. Parafin bazlılardan da damıtma işlemi olduğundan bu işlem sonucu asfaltın kimyasal yapısı değişir.

    Petrol asfaltının elde edilişi

    Yer kabuğundan çıkarılan ham petrol, içinde bulunan tuzlu suyun ayrılması amacıyla depolanır. Depolanan petrol belirli bekleme süresinden sonra genellikle boru hatları ile rafinelere pompalanır. Rafineride petrol, cinsine uygun bir rafine işlemine tabi tutulur. Bu işlem bir ayırıcılı damıtma işlemidir. Rafineride ısıtılan petrol belirli sıcaklıklarda Tablo 5.1 de görülen değişik ürünlere ayrılır. Damıtma işlemi artıklarından asfalt elde edilir.

    Damıtmadan çıkan ham asfalt artıklarının üzerinden hava üflemek yöntemiyle ısıyı az geçiren, izolasyon işleri için tercih edilen okside (Air-blown) asfaltlar elde edilir. Ancak bu tür asfaltların hidrojenizasyon işlemi sonucu C/H oranı yükseldiğinden düktiliteleri azalır. Asfaltları ısıtarak, buhar ve vakum işlemleri uygulayarak asfalt çimentoları elde edilir. AC ile simgelenen asfalt çimentosu birinci kalite yolların yapımında sıcak karışım olarak kullanılır. Daha düşük kaliteli yolların yapımında ve özellikle üst kaplama işlerinde asfaltın diğer petrol ürünleri karışımından oluşan sıvı asfaltlar kullanılır.

    Sıvı Asfaltlar

    Katbek asfaltları (CUT BACK ASP HALTS)

    Bu tip asfaltlar, asfalt çimentosunun diğer petrol ürünleri ile karıştırılması ile elde edilir. Yakın zamana kadar ekonomik olması ve yüksek işlem ısısı gerektirmediğinden, katbekler çok sık kullanılmaktaydı. Ancak bu gün için petrol ürünlerinin çok pahalanması ve çevre kirliliğine yol açması nedeniyle kullanımı gün geçtikçe azalmaktadır.

    Bu tür asfaltlar sıvı halinde yola dökülür ve çözgen olarak kullanılan maddelerin belirli sıcaklıkta uçmasıyla kür olup sertleşirler. Kür hızına bağlı olarak üç tip katbek asfalt vardır.

    Normal sıcaklıkta yarı katı haldedir. 120-175 santigrad dereceye kadar ısıtıldığında distiribitörler yardımıyla fışkırtılabilecek kadar sıvı hale, soğuduğunda yine katı hale gelir. Yarı katı halde bulunan asfalt çimento, ham petrolden elde edilen yağlar ile karıştırıldığında incelir ve sıvı hale geçer. Böylece elde edilen asfaltlara da katbek asfalt denir.



    Çabuk Kuruyan Katbek Asfaltı: Asfalt çimentonun neft ve benzinle karışımıdır.

    Orta Derecede Kuruyan Katbek Asfaltı: Asfalt çimentonun gaz yağıyla karışımından elde edilir.

    Yavaş Kuruyan Katbek Asfaltı: Asfalt çimentonun gaz yağıyla karışımından elde edilir.


    ASFALT DENEYLERİ


    Asfaltın penetrasyon, viskozite, yumuşamanoktası, düktilite, eriyebilirlik, ısıya dayanıklılık ve alev alma noktasının saptanması gibi özel deneyleri vardır. Ancak özellikle asfalt malzemesini sınıflandırmaya yarıyan penetrasyon deneyinden söz etmekte yarar vardır.

    Penetrasyon deneyi bitümlü malzemenin belirli koşullardaki sertliğini (kıvamını) saptar. Deney bulguları asfalt çimentolarını sınıflandırır. Bu deney Şekil 5.3 de görüldüğü gibi standart iğnenin, belirli yük, zaman ve ısıda, bitümlü malzeme içine batma miktarının ölçülmesi ile yapılır. Bu deneyde kullanılan standart yük 100 gr. Zaman 5 sn. ve sıcaklık derecesi 25 santigrad derecedir.



    AC asfaltları batma miktarına göre AC 40-50, AC 60-70, AC 120-150, AC 200-300 diye sınıflandırılır. Düşük penetrasyon dereceli olanlar sıcak iklimlerde kullanılır.

    Yol katranları (Road Tars)

    Petrol ürünlerinin yaygın kullanımı başlamadan önce en çok kullanılan bitümlü malzeme, kömür ürünü olan katran (zift) idi.

    Katran kömür artıklarının doğrudan damıtma işlemi sonucu elde edilir. Genelde iki yöntem kullanılır:

    Kok fırını yöntemi:

    Belirli bir miktar (on tonun üzerinde ) bitümlü kömür 1370 santigrad derecenin üzeride fırında ısıtılır.ham katran bu ısıtma işleminin uçucu ürünüdür. Artık malzeme ise kok kömürüdür. Buharlar fırından çıkarken sıvı hale kondanse edilip, ham katran elde edilir. Ham katran belirli bir kimyasal işlemler sonucu yol katranına dönüştürülür.

    Su-gaz işlemi:

    Bu yöntemde katran , ısıtma amacıyla gaz üretme işleminin bir yan ürünü olarak elde edilir.

    Katranlar asfalttan daha daha yumuşak olup, RT1-RT12 arasında sertliğe göre sınıflandırılır. Örneğin RT12 yaklaşık AC-200 ün kıvamındadır. En hafif kıvamda olan RT1 toz-örtü işlemlerinde, orta sertlikte olanlar yüzey kaplama işlerinde, sert olanları, örneğin RT10-11-12 katran betonu olarak , sıcak işlemlerde yüzey kaplaması ve tamir işlerinde kullanılırlar.

    Yol katranları asfaltlara benzer şekilde özellikle RT10-11-12 damıtma işleminden elde edilmiş, hafif ve orta yoğunlukta yağlarla katbek yapılabilir. Bu tür katbek katranlar yüksek sıcaklıklarda kullanılabilir.

    Asfaltlar ve katranlar arasında görünüş ve bazı özellikler yönünden benzerlikler bulunmasına karşın yapı malzemesi olarak bazı farklılıkları vardır. Asfaltlar aynı penetrasyon veya viskozitesi olan katranlara oranlara daha dayanıklıdır.

    Çünkü katranların dağıtıcı fazını oluşturan hafif yağların stabilitesi az olduğundan zamanla yüzeysel tabakalarda plastik özellik kohezyon zayıflamaktadır. Buna karşılık katranlar asfaltlara kıyasla kimyasal etkilere daha dayanıklıdır. Ancak sıcaklığa karşı daha duyarlı olup, yüksek sıcaklıklarda daha fazla şekil değiştirirler. Islak agregaya asfalta kıyasla daha iyi yapışırlar ve temizlenmeleri daha zordur.





    BİTÜMLÜ MADDELERİN ÇESİTLERİ VE KULLANIM YERLERİ


    ÇESİTLERİ
    KARAKTERİ
    KULLANIM ALANLARI

    Okside asfalt
    Katı dıs etkilere dayanıklıdır
    Tecrit ve sıcak bitüm islerinde

    Asfalt çimentosu
    Katı veya yarı sıvı yapıskan
    Yol ve su insaatları,sıcak bitüm işleri

    Asfalt eriyigi
    Sıvı
    Yol insaatı kuru yüz.tecriti

    Asfalt emilsyonu
    Sıvı
    Yol insaatı,nemli yüz.tecriti

    Katran
    Yarı sıvı veya sıvı
    Yol insaatı,tecrit islerinde

    Bitümlü mastik macun
    Yarı sıvı veya katı
    Derz tıkamada

    Bitümlü mukavva
    2 yüzü bütümlü kaplı mukavva
    Çatı örtüsünde






    HİDROKARBONLU BAĞLAYICI

    Yapının çesitli yerlerini izole etmek amacıyla kullanılan maddelerin en önemlileri kireç ve çimento gibi baglayıcı olan hidro karbonlu baglayıcılar adıyla bilinen izole isleri yanında,diletasyon derzlerinin doldurulmasında ve bazı maddeleri yapıstırmak için baglayıcı olarak kullanlan,en önemli özellikleri su geçirmemek olan katran ve bitümdür.





    KATRAN

    Elde edildikleri ilkel maddeye veya üretim metoduna göre adlandırılır.Maden kömürü,kokfırını,su gazı katranı vb.Asfalt eriyiklerine dayanmakla beraber koktukları,zehirli maddelerin bulusu ve asitlere dayanamadıklarından fazla yaygın olarak kullanılmamaktadırlar.

    Normal sıcaklıkta koyu kıvamda siyah bir sıvıdırlar odun,turba,sist,huy gibi çesitli maddelerden elde edilir.Elde edilis sekline göre 4 gruba ayrılır

    Hava gazı katranı

    Kok fabrikası katranı

    Yüksek fırın katranı

    Maden kömürünün 600 C de damıtılmasıyla elde edilen katrandır

    Bunlardan ilk üçü maden kömürünün 850-900 C de ısıtılmasıyla elde edilip,agırlıgının %5`’i kadardır.Katranın bilesiminde;maden kömürü yagları,serbest karbon,zift,fenol,naftelin ve su vardır.





    KATRANLI KAĞIT

    Bir veya iki tarafı katrana betırılmıs kartonlardır.Katranlanmıs yüzeylere ince kum serpilir.Her karton agırlıgının 1,8 katı kadar katran emmelidir.İyi bir katran kagıdı 3 cm. yüksekligindeki suyu 72 saat tutabilmeli.3 cm. çapındaki yuvarlak çubuk etrafında sarıldıgında çatlamamalı.

    Katranli Kagidin Kullanildigi Yerler

    · Yol kaplaması yapımında

    · Köprü,iskele ve kayık gibi çürümesi istenmeyen ahsap izalasyonunda

    · Pastan korunması gerekem madeni elemanların izalasyonunda

    · Kagir ile temas eden ahsap yapı elemanlarının izalasyonunda

    · Su depoları,bent ve sıvaların geçirimsiz hale getirilmesinde

    · Katranlı kagıt ve keçe yapılmasında kullanılır





    BİTÜM

    Karbonlu hidrojenler karısımı veya onların bilesimlerinden ibaret,siyah veya koyu renkli maddelerdir.Ham petrolden elde edilir.İçinde az miktarda kükürt,oksijen,azot ve hidrojen vardır.





    DOĞAL ASFALT

    Bitümlü doymus kalkerlerdir.Kuyulardan ve göllerden çıkarılırlar.Kaya asfaltları ise;kum tası veya kalker tası gibi tasların,bosluklarına sızmıs olarak bulunurlar.Yol yapımında kullanılırlar.İçinde %40 bitüm,%30 su,%30 bitkisel ve madensel maddeler vardır.Bu maddeler 160C ısıtılıp,suyu buhar haline getirilip fazla pislikler ayrılarak piyasa asfaltı elde edilir.





    HAM PETROL ASFALTLARI

    Rafinerilerde ham petrol distile edilirken yer alan degisme tamamen fiziksel olup çesitli bilesenlerin farklı sıcaklıklarda buharlasarak petrolün benzin vb ayrılmasına dayanır.





    ASFALT EMİLSYONU

    Asfalt çimentoyla suyun yaklasık olarak atnı oranda karısımıdır.Asfalt zerrelerle su karısımı süspansiyon hale gelemez.Bunu saglamak için içerisine emilsyon unsur karıstırılır.Asfalt emilsyonu soguk olarak kullanılır.





    ASFALT SAKIZI

    Toz asfaltın eritilmis gudronla karıstırılmasıyla elde edilir.





    GUDRON

    Petrolün arıtılması sonunda artan yaglı tortularla,dogal asfaltın kaynatılmasıyla elde edilir.Rengi koyu siyahtır.





    BİTÜM EMÜLSYONU-EMÜLZER

    Bundan önce belirtilen yalıtkanların tamamı sıcak olarak ve kuru havalardakullanılan yalıtkanlar idi.%50 bitüm,%50 su ısıtılıp içine %1-2 emülsif konulup dakikada 2000-4000 devir yapan paletli karıstırıcılarda karıstorolarak elde edilen karısım,soguduktan sonra kolloid halde suda kalır.Binanın temel,bodrum,mahsen,mutfak,banyo,wc,çatı,balkon vb. Elemanların izolesi ile su yolları ve sıgınakların yüzeysel izalasyonunda kullanılır.Duvarları sıva ve sap harçlarına katılarak kullanıldıgı gibi çimentonun katılasmasını hızlandırmada katranlı kagıt ruberoit ve benzeri;musambaları yapıstırmada,beton üzerine parke yapıstırmada,beton üzerine perke döseme kaplanmasında yapıstırıcı olarak kullanılır.

    Emülzer CSP asitli,alkeri ve sıcak sulara dayanıklı oldugundan toprak altı insaatlarda,kanalizasyonlarda deniz suyuna karsı beton,ahsap ve demir elemanlarda kullanılır.Boya kıvamındadır.Siyahtır.Benzol kokar.

    Nemli olmayan veya iyice kurutulanb beton,tugla,demir,cam,teneke,tahta,çinko, kursun vemantar yüzeylere yapılır. Yüzeylere sürülüp kurutuldugunda elastikiyetini korur. Hava sartlarından etkilenmez. Uzun süre açıkta kalınca katılasır.Böyle durumlarda az miktarda benzolle kıvama getirilir. Çesitleri arasında su ile karıstırılıp kıvama getirileni vardır.





    RUBEROİT-BİTÜMLÜ KARTON

    Bitüm ve asfalta batırılmıs kartonlardır.Asfaltlanmıs yüzeylere kaplandıgında birbirine yapısmamaları için ince kum serpilir.Asfalt tutkal karısımından yapılmıs bir macunla kaplanırlar.renkli yapıları ve kanaviçili olanları vardır.

  2. The Following 2 Users Say Thank You to boracan21 For This Useful Post:

    i.balaban (04-01-2009), r.carlos33 (28-06-2008)

Benzer Konular

  1. ahşap malzemeler
    By merahli in forum Ahşap Yapılar
    Cevaplar: 4
    Son Mesaj: 23-02-2009, 22:05
  2. Akıllı Malzemeler...
    By SerMimar in forum Yararlı bilgiler
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 06-11-2008, 11:07
  3. Havuz Yapiminda Dİkkat Edİlecek Hususlar !...
    By Mühendis in forum Yararlı Programlar
    Cevaplar: 5
    Son Mesaj: 02-12-2007, 17:38
  4. çatı örtüleri nasıl olmalıdır
    By avniurgan in forum Çatılar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 09-09-2006, 11:37
  5. Çatı Örtüleri Genel Teknik Şartnamesi...
    By Mühendis in forum Ahşap Yapılar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 24-05-2006, 12:51

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.0 ©2011, Crawlability, Inc.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228