Yönetmeliğimize göre temellerimizin(sürekli,tekil.)bağ kirişleri ile kolon ve perde hizalarında birbirlerine bağlayan bağ kirişleri ile bağlanması zorunludur.Bağ kirişleri konstrüktif bir öge gibi görünsede bu doğru değildir.İşlevleri düşünüldüğünde bağ kirişlerinin önemi anlaşılabilir.

Bağ kirişleri ile temelde yer değiştirmelerin önune geçilerek ek zorlamalrın ortaya çıkması engellenir.Ayrıca tüm temel sisteminin yatay deprem etkisine karşı koymasıda sağlanır.Deprem kuvvetinin yönü değişken olduğundan temeller arası hareket hem yaklaşma hem uzaklaşma yönunde olacaktır.Ynai bağ kirişleri hem basınç hemde çekme kuvveti etkisinde kalan elemanlardır.Bu nedenle bağ kirişinin çekme kuvveti taşıyacagıda düşünülerek projelendirilmesi gerekir.Bu nedenledir ki bağ kirişi donatıları temel içerisine mutlaka kenetlenme boyu kadar girmelidir.Bağ kirişi temel altından kolon tabanına kadar olan mesafede istenilen bir yerde yapılabilir.

Bağ kirişlerinin hepsi aynı nuyuklukte projelendirilmez.Nasıl ki kolonların hepsi aynı miktarda normal kuvvete maruz kalmıyorsa, bağ kirişlerinin de hepsi aynı miktarda basınç yada çekme kuvveti almaz.Yönetmeliğimizde de belirtildiği üzere bağ kirişlerinin alacagı basınç yada çekme kuvveti bagladıkları kolon yada perdelerin aldıkları normal kuvvetle orantılıdır.Yani bir kolonun aldığı normal kuvvet ne kadar büyükse o kolonu bağlayan bag kirişinin alacagı cekme yada basınç kuvvetide o derece buyuktur.Dizaynlarımızda buna dikkat edilmeli tip bağ kirişleri uygulanmasından kaçınılmalıdır.TDY2007 de tablo 6.3 incelendiğinde ilgili kolonun eksenel kuvveti buyuklüğüne göre yapılması gerekli minimum bag kirişi ebat ve donatıları görülebilir.Bu tabloda kolon eksenel kuvvetleri baz alınarak yapılmıştır.Bağ kirişinin hesabında alınması gereken basınç ve çekme kuvvetide bu tabloya göre alınacaktır.Ancak şunu unutmamak gerekir.Özellikle bag kirişi çekmeye çalıştığında çekmenin sadece donatı tarafından karşılanacagı düşünülmelidir.Bağ kirişi her ne kadar önemsiz bir eleman gibi görünsede özellikle yatay yükler durumunda can alıcı bir eleman olabilir...

Ahmet ÇELİKKOLLU
İnşaat Mühendisi
ESKİŞEHİR