Orijinalini görmek için tıklayınız : Barok Akımının Doğuşunu Hazırlayan Nedenler Ve Mimariye Etkileri


N.SEZGİN
28-06-2008, 12:44
jeolojik ve iklimsel etkiler:Batı Avrupa ülkelerinde zeminin jeolojik yapısı önemli derecede farklılık göstermez,bazen aynı ülkede değişik jeolojik biçimlenişlere de rastlanabilir.Arazinin jeolojik yapısı yapının biçimlenişini, yüksekliğini ve bahçe düzenini belirler.Yüksek bir konumda inşa edilmiş yapının korumalı duvarları ya da çevreye hakim olma duygusuyla olabildiğince yükseltilmesinde amaç,araziyi kullanarak korumayı sğlamaktır.

Avrupa kıtasının değişik bölgelerinde,Fransa,İngiltere,Almanya,Kuzey ülkelerinde farklı iklimler olduğu gibi aynı ülkede kuzey-güney bölgelerinde iklim farklılıklarında da dikkat çekici boyutlarda tasarımları etkilemektedir.Farklı iklim koşullarının mimariyi malzeme ve tasarım açılarından etkilediği açıktır.Jeolojik ve iklimsel durum çeşitli ülkelerde aynı üslupda ancak detaylarda farklılaşan bir mimari oluşturmaktadır

Siyasi etkenler:16. yy'ın dini sorunalrını kutsal Roma-Germen imparatorluğunu parçalayacak her prensliğin bağımsız yapısını daha belirgin hale getirdi.İmparatorluk siyasi gücünü yitirdiği ölçüde prensler ve krallar kendi konumlarını güçlendirmekdeydi.Almanya iç savaşlarla kana bulanmış, bu savaşlar ve Habsburgların katolikliği güçlendirme amaçlı saldırıları otuz yıl savaşlarının başlamasına neden oldu.

italya aynı dönemde cumhuriyetler,krallıklar,prenslikler ve aristokratların kurdupu bağımsız devletlerle idare edilmekteydi ve bu devletler, Fransızlar ve İspanyollar gibi yabancıların baskıları altındaydı.Bir müddet sora papalık tamamen ispanyolların eline geçti.Sırasıyla Fransızların ve imparatorluğun eline geçen Milano,son olarak İspanyollara bağlanırken İtalyanözelliğini yitirdi.Napoli'de İspanyol egemenliği girmiş,Venedik Akdeniz'deki büyük gücünü kaybetmişti.

Fransa'da 14. Louis'nin sarayı Versailles;kuvvetin bir yerde toplandığı merkezitetçi devletin sembolüydü.Gücün tek bir elde toplanmasına,kralın Allahı'ın yeryüzündeki ilahi temsilcisi olduğu yolundaki ilahi hak altındayken,Fransa'da mutlakiyet idaresinin altında gelişmiştir

Toplumsal etki:16. yy'da İtalyan düşüncesi gücünü yitirerek siyasi ve dini kargaşanın etkisinde kaldı.Edebiyatçıların çağın savaş ve istilalarından etkilenerek çeşitli düş ürünleri üretme yoluna gittiler.Ludovico,Aristo,Petrarca ve Boccacio'dan esinlenerek yeni eserler yazarken,Tasso eski destanları üretme çabasına girdi.16. ve 17. yy'larda Avrupa'nın sanat merkezi olmaya devam eden ve Rönesans akımının önemli eserlerini veren Roma,Michelangelo,Rafeello ve Vignola'nın eserlerini ve antikiteye dönüşü tanımak isteyen mimar heykeltıraş,ressamve sanatçılaarın akınına uğradı

Dinsel etki:Rönesansla ortaya çıkan protestan reformasyonunna karşı katolik kilisesi "karşıt reformasyona" girişerek Almanya,Bohemya,Macaristan ve Polonya'da geniş bölegeleri yeniden .katolikliğe kazandırarak protestanlığın sınırlarını bugün bulundukları yerlere getirmişti

siyasi alanda Habsburg hanedanı,Fransa kralları,İtalya ve Almanya'daki prensler katolik karşıt reformunu destekleyerek yeniden canlanmasınayardım etmişlerdir.Katolik gücünün yenilenişi ile bir çok keşiş tarikatı kurulmuş ve manastırların topluma hizmet verme anlayışı geri getirilerek yeniden Luther'e karşı kuvvet kazanılmaya başlanmıştır.Kurulan tarikatlarınen büyüğü,1534'kurulan ve kuruluşu ile cizvit gruplarında Philippe Neri,Charlas Borromée gibi isimlerin çalıştığı Jesus(cizvit)tarikatıdır.Katolik kilisesinin aktif akerleri olarak da nitelenen cizvitler katolikliğin maddi olduğu kadar manevi saygınlığını da yücelmişler,hükümet üzerine birliğin etkisiyle kolejler açılmasını sağlayarak burjuva sınıfının eğitimini de üslenmiştir.Saray,kilise ve halk üzerinde büyük etki yapan cizviler,toleranslık güçlülük tutkusu,şiddet,sivil savaş gibi kavramların ortaya koydukları gibi sanatta da söz sahibi oldular.Fransa'da Emile Male,Almanya'da Werner Weisbach gibi sanat tarihçileri Barok sanatını reforma karşı girişilen katolik hareketin sonucu olarak görmüşlerdir

Barok sanatın metodlarını ve kurallarını belirleyen dini meclistir.Bir anlamda yeniden canlandırılan katolik propagandası,Barok'un sarhoş edici debdebesive lüksü cizviterin karşıt reformasyonuna güç katmaktadır.Rönesans'ta dini etkilerden arınarak ferdiyetçiliğe yöneln sanatçı, kilisenin dini sanatı canlandırmasıyla yeniden ortaçağ geleneklerine ve tutuculuğuna boyun eğmek zorunda kaldı.Papalık,çıplak eserleri ve mitolojik konuları yasak ederek protewstanlığın karşısında daha güçlü bir ruhani etki oluşturma yolunda dini sahnelerin tasvirlerini teşvik etti.Hatta Vatikan'daki ruhani meclis ressama ya da heykeltıraşa konuları nasıl yönlendireceğini dahi gösterdi.