3DS MAX´de Isiklar
Bölüm 1 - Isiklara Giris ve Standard Isiklar.

Baslarken Not:Bu dersi hazirlarken MAX 7 kullandim. 5. ve 6. versiyonlarinda bir kac ayarin yeri degisik olabilir ama sistem olarak hepsinde aynidir.
Ayrica „mr Area Omni“ ve „mr Area Spot“ isiklari MAX 7 ile birlikte gelen Render Motoru Mental Ray ile birlikte kullanilan isiklardir ve daha önceki sürümlerde standart olarak bulunmazlar. Mental Ray Render Motoru bu baslik altinda aciklanamayacagi icin MR isiklari ve MR isiklari ile ilgili ayarlar da konuya dahil edilmemistir.
Seviye: Bu dersi yazarken belirli bir hedef kitle secmedim. Max icinde bulunan isiklarla ilgili bildigim bütün ayarlari tek tek örneklerle aciklamaya calisicam. Ayrica bu derste bir isigin sahneye nasil yerlestirileceginden baslayarak isiklarla ilgili özel efektlere kadar bildigim bütün yollari sizinle paylasicam, bu hem MAX’e yeni baslayanlar icin bir kaynak, hem de orta ve ileri düzey kullanicilar icin bir hatirlatma olacabilir.

Uyari: Bu derste alinti veya ceviri yoktur. 7-8 Aylik bir Max tecrübesi ile yazilmistir. Icerik bu 7-8 aylik zaman icerisinde internetten okudugum, gördügüm ve kendi denemelerimle ögrendigim bilgileri kapsar. Hatali veya eksik gördügünüz yerleri bana iletirseniz en kisa zamanda düzeltmeye calisirim.
GIRIS
Max’de Isiklar
Genel olarak Max’de isiklar Standard ve Photometric olarak ikiye ayrilmistir. Standad isiklar bize daha esnek bir calisma saglarken, Photometric isiklar gercek bir isik gibi davranirlar.
Isiklari sahneye ekleme
[Only registered and activated users can see links]
Isiklara resimde görüldügü gibi sag üst kösedeki menüden ulasabiliriz. „Object Type“ menüsü altinda sahneye ekleyebilecegimiz isik türlerini görüyorsunuz.
Bazi isiklar „Target“ ve „Free“ olarak ikiye ayrilmislardir. “Target” ve “Free” arasindaki fark sudur:
Free isiklarda sahneye sadece isik kaynagi eklenir bu isigin yönünü ve konumunu isigi sahnede secerek degistirebiliriz, Target’de ise isik kaynagiyla beraber isigin yönünü gösteren bir kutucuk da eklenir, isik ve isigin aydinlattigi yön ayri ayri secilerek konumlari degistirilebilir. Target kutucugu bircok durumda isimizi kolaylastirir fakat Animasyonlarda Free isiklar daha pratik olarak kullanilabilir.
Bir Free isik secildikten sonra, sahnede isigi koymak istedigimiz yere mausun sol tusuyla tiklamamiz yeterlidir. Target isiklarda ise sol tusa basili tutup mausu sürükleyerek hedefini de belirledikten sonra mausu biraktigimizda isik sahneye eklenir.



Auto Grid özelligi
[Only registered and activated users can see links]
3 boyutlu bi ortamda özellikle kalabalik sahnelerde bir isigi tam olarak istedigimiz yere yerlestirmek bazen zor olabilir. Isigi ekleyerek daha sonradan cesitli araclarla istedigimiz konuma getirebiliriz ama “Auto Grid” özelligini kullanarak bunu cok daha cabuk yapabiliriz.
Örnek olarak bir masa lambamiz var diyelim ve bunu icine bir omni isik yerlestirmek istiyoruz.
Lambamizi, isigi yerlestirmek istedigimiz yeri görecek duruma getirdiktikten sonra omni isigi secerek “Auto Grid” özelligini isaretleyelim.

Mausumuzu sahnemizdeki lambanin üzerinde gezdirdigimizde, sahneye eklemek istedigimiz omni isigin grid’inin lambanin üzerinde gezindigini görürüz. Tam olarak istedigimiz yeri yakaladigimizda sol tusa basarak isigi ekleyebiliriz.
[Only registered and activated users can see links]
(Bu özellik sadece isiklara özgü bir özellik degildir sahneye eklenen diger objelerde de vardir.)

!!! Isiklari sahneye ekledigimizde MAX’in Viewport’u bu isiklarin etkilerini tam olarak bize göstermez. Isiklarin etkilerini tam olarak görebilmek icin Render dügmesini kullanarak render almamiz lazim. Render ayarlari ayri bir konu oldugu icin burada aciklanmayacaktir. !!!

STANDARD ISIKLAR
(Ayarlarin bircogu isiklarin hepsinde aynidir, bu yüzden ayni olan ayarlar her isik icin tekrar tekrar anlatilmayacaktir.)
1. Spot Isik
Spot isik bir noktadan cikip genisleyerek uzar. Gercek hayatta bir araba fari ya da elfenerine benzetebiliriz. Target ve Free olarak ikiye ayrilirlar. Aradaki farki yukarida aciklamistik. Ben burada Target Spot sectim.

Sahne:
[Only registered and activated users can see links]
Isigin Etkisi:
[Only registered and activated users can see links]


Ayarlar.
[Only registered and activated users can see links]

Sahneye koydugumuz isigi sectikten sonra Modify’e bastigimizda secili olan isikla ilgili ayarlarin oldugu bölüm acilir. En üstte isigin ismi Spot01 olarak gözüküyor. Kalabalik sahnelerde buraya isigin sahnedeki rolüyle ilgili bir isim yazarsaniz, daha sonra secmek istediginizde kolaylik olur.
Bu bölümün altinda baslarinda + isareti bulunan acilir-kapanir basliklar, isigimizin ayarlarinin bulundugu bölümdür. Simdi General Parameters basligina tiklayip acalim (tekrar tikladiginizda kapanir) ve incelemeye baslayalim...
(Sagdaki resimde gördügünüz siralama sizde farkli olabilir, bunun önemi yok.Istediginiz basligi sol maus tusuna basili tutarak asagi yada yukari alabilirsiniz.)





+ General Parameters
[Only registered and activated users can see links]

Light Type:
Bu bölüm, en basta sectigimiz bir isigi daha sonradan baska bir isiga dönüstürme imkani verir. Örnegin sahneye bir “Target Spot” koyduk ve ayarlarini istedigimiz duruma getirdik. Fakat daha sonra bu isigin yerine bir “Free Direct” yerlestirmek istersek bu menüden isigimizi, diger ayarlarini ve sahnedeki konumunu kaybetmeden kolayca baska bir tür isiga dönüstürebiliriz.
On: Isigi acip kapatip acmak icindir, solundaki kutucuk isaretli oldugunda isik aciktir.

[Only registered and activated users can see links]
Spot: Sagindaki asagi ok tusuna bastigimizda acilan menüden isigin türünü degistirebiliriz. Yani sahneye ekledigimiz bir spot isigini daha sonradan bu menüden Omni’yi secerek bir Omni isiga dönüstürebiliriz.
Targeted: Bu kutucuk isaretli oldugunda isigimiz Target isik olur. Yanindaki sayi isigin hedefinin isiga uzakligini gösterir. Targeted kutucugundaki isareti kaldirdigimizda isik Free isiga dönüsür ve sagdaki cm türünden sayi degistirilebilir hale gelir. Bu sayiyi arttirip azaltarak hedefin isiktan uzakligini ayarlayabilirsiniz.




Shadows
Isigimizin gölgesi ile ilgili ayarlardir. Gölgeler bir sahnenin gercekci görünebilmesi icin gerekli olan temel ögelerden biridir. Standart olarak sahneye eklenen isigin gölgesi kapalidir.
On: Gölgeyi acip kapatmaya yarar. Solundaki kutucuk isaretli oldugunda o isigin etkiledigi objelerin gölgeleri görünür olur.
Sahne:
[Only registered and activated users can see links]
Gölge Kapali:
[Only registered and activated users can see links]
Gölge acik:
[Only registered and activated users can see links]



Exclude: Shadows basligi altindaki Exclude dügmesine tikladiginizda yeni bir pecere acilir. Bu pencereyi kullanarak secili olan isigin hangi objeleri etkileyip hangilerini etkilemeyecegini belirleyebiliriz.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]

Exclude/ Include Penceresinde standart olarak sol tarafta sahnenizdeki isiktan etkilenen objeler(1), sag tarafta ise etkilenmeyenler listelenir(3). Maus ile sectiginiz bir objeyi ortadaki oklar araciligiyla sag veya sol pencerelere ekleyebilirsiniz. Örnekte Teaport02 objesi isiktan etkilenmeyecek.
4 ile isaretlenmis bölgede altalta üc farkli secenek var. Bu secenekler ile sag taraftaki objenin isiktan ne sekilde etkilenmeyecegini belirleyebiliriz.
Illumination: Bu secenek isaretlendiginde Teaport02 objesi bu isik ile aydinlanmaz ama gölgesi olusur.
Shadow Casting: Teaport02 isik ile aydinlanir ama gölgesi görünmez.
Both: Obje hem isik ile aydinlanmaz hem de gölgesi görünmez olur.
Bunlarin üstündeki Exclude ve Include secenekleri sagdaki listenin durumunu belirtir. Normalde Exclude isaretlidir ve yukarida belirttigim gibi sagdaki listede yer alan objeler isiktan etkilenmez.
Include isaretlendiginde ise bu durum tersine döner. Sagdaki listedekiler isiktan etkilenirken soldaki listedekiler etkilenmezler.
Asagidaki resimlerde 3 ayri durumu görüyorsunuz.
Sahne:
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]

[Only registered and activated users can see links]


Shadows bölümündeki acilir-kapanir menüye bastigimizda karsimiza gelen listeden farkli gölge seceneklerini secebiliriz. Ve bu sectigimiz gölgeye göre ana menüye bu gölgenin adiyla bir baslik eklenir ve bu gölge ile ilgili ayarlari o basliga tikladigimizda görebiliriz. [Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Simdi bu gölge türlerinin ayarlarina bakalim ve karsilastiralim:
Shadow Map:
Shadows basligi altindaki acilir-kapanir listeden Shadow Map´i isaretlediginizde "Shadow Map Params" basligi eklenir.[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]

Sahneye eklenen bir isikta standart olarak secilidir. Shadow Map gölgeler icerisinde en basit türdür. Render zamanini büyük ölcüde kisaltir. Buna karsilik Opacity kanalinin ve saydam materiallerin gölgelerini hesaplayamaz.
Sag taraftaki resimde ayarlarini görüyorsunuz.
Bias: Objenin gölgesinin objeden ne kadar uzakta görünmeye baslayacagini ayarlayabiliriz. Fakat bu gölgeyi komple uzaklastirmaz, gölgenin bittigi yer isik degismedigi sürece sabit kalir. Asagidaki resimlerde iki farkli Bias degerinde nasil sonuclar alindigi daha iyi görülebilir.


[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Sample Range: Objenin gölgesinin kac parcadan olusacagini belirler. En yüksek degeri 50´dir. Yani en yüksek degerinde objenin gölgesinin etrafina 50 gölge daha ekleyip arada yumusak bir gecis saglar. Degerini 1 yaptigimizda ise tek ve sert bir gölge elde ederiz. Birkac degisik degerin etkilerini asagida görüyorsunuz.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
Size: Gölgenin yayilma alanini gösteriri. Fakat burada verilen büyük degerler gölgenin daralmasini ve gecisin keskinlesmesini saglarken, deger kücüldükce gölgenin yayilma alani büyür.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
Absolute Map Bias: Yukarida anlattigim Bias degeri ne olursa olsun, Absolute Map Bias isaretli oldugunda objenin gölgesi Bias degeri 0 mis gibi görünüyor.
2 Sided Shadow: Bu özellik Material Editör´deki kaplamalarda gördügümüz "2 Sided" özelligine benzer. Bunu anlatmasi biraz zor geldi bana. En iyisi asagidaki örneklerden aradaki farki inceleyin. Farki daha iyi görebilmeniz icin Sample Range degerini biraz düsürdüm. Objeye atadiginiz materialde 2-Sided isaretli ise o da ayni sonucu veriyor.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
Ray Traced Shadow:
Daha keskin hatlara sahip gölge verir.
[Only registered and activated users can see links]
Opacity kanalini ve gecirgen yüzeylerin de gölgelerini dogru sekilde hesaplar. Render süresi Shadow Map´e göre bir hayli uzar (Tabi bu sahnede kullandiginiz saydam maddelere de baglidir.).
Asagdaki sahnede Opacity kanalina Smoke atanmis bir Plane var. 1.Resim´de Shadow Map kullanildi 2.Resim Ray Traced Shadow. Ray Traced Shadow´un daha dogru sonuc verdigini görüyorsunuz.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
Adv. Ray Traced :
Gelismis Ray Traced diye adlandirilan bu gölge türü de saydam malzemelerin gölgelerini hesaplamaz. Arti olarak bir özelligi Anti Aliasing ayarlariyla oynayarak gölgenin etrafinda efektler olusturulabilir. Parametrelerini tek tek aciklama geregini duymuyorum, kendiniz farkli degerler girerek sonuclari test edebilirsiniz. Bir örnek olmasi acisindan asagidaki rsmi inceleyebilirsiniz.
[Only registered and activated users can see links]
Sonuc olarak bence sahnede kullanacaginiz isiklarin gölge türleri arasinda gercekci bir sonuc acisindan pek de fazla secenek görünmüyor. Bazi gölge türlerinin ayarlariyla oynayarak degisik sonuclar elde edebilsek de saydam maddelerin (mesela cam) gölgelerini hesaplayabilmesi Ray Traced Shadow´u vazgecilmez kiliyor. Bunun yaninda test icin hizli bir render istiyorsaniz Shadow Map´i kullanabilirsiniz.

+ Intensity/Color/Attenuation
[Only registered and activated users can see links] menüden sahnede secli olan isigin gücünü arttirabilir, rengini degistirebilir ve ne kadarlik bir alani etkileyecegini belirleyebiliriz.
Multiplier: Isigin siddetini ayarlamamiza yarar. Degeri istersek direk yazarak ya da sagindaki oklar yardimiyla azaltip cogaltalbiliriz. Deger arttikca isigin siddeti de artar. Sagindaki beyaz alana tikladigimizda acilan pencereden isigin rengini ayarlayabiliriz. Bu ayar icin ayrintiya girmeyi veya örnek vermeyi gerekli görmüyorum
[Only registered and activated users can see links]
Decay: Standart olarak sahneye ekledigimiz isik, etki alani icinde, verdigimiz Multiplier degerini sonsuza kadar koruyarak aydinlatma yapar. Decay basligi altindaki acilir-kapanir menüden Inverse isaretleyerek isigin gercek hayattaki gibi kaynaktan uzaklastikca azalmasini taklit edebiliriz.

Type: Listede None seciliyken Decay özelligi kapalidir. Inverse, start degerinde belirledigimiz uzakliktan baslayarak isigin yumusak bir sekilde gittikce azalmasini saglar. Inverse Square secili oldugunda ise daha sert bir gecisle isik azalir.
Start: Bu deger isigin kaynaktan hangi uzaklikta azalmaya baslayacagini gösterir. Yanindaki Show kutucugunu isaretledigimizde Isik secili olmasa da bu Start degerini gösteren cizginin görünür olmasini saglar.
Simdi asagidaki örnege bakalim. Sahnede bir Plane ve bir Spot isik var. Type ve Start´in farkli degerlerde nasil sonuclar verdigini görebilirsiniz.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]

[Only registered and activated users can see links] Attenuation ve Far Attenuation degerleriyle yukarida bahsettigimiz, isigin kaynaktan uzaklastikca azalmasini daha ayrintili olarak kontrol edebiliriz. Decay menüsündeki Start degeriyle sadece isigin azalmaya baslayacagi yeri belirleyebiliyorduk. Near Attenuation ve Far Attenuation degerleyriyle isigin nereden baslayacagini, nerede en yüksek degerine ulasacagini, ne kadar süre ile ayni degerde kalacagini ve nerede azalmaya baslayip nerede bitecegini belirleyebiliriz. Show kutucuklari isaretli ise isik sahnede secili degilken de Near Attenuation ve Far Attenuation´in etki alanini gösteren cizgiler görünür olur.
Near Attenuation: Use kutusunu isaretledigimizde aktif olur. Start degeriyle isigin baslangic noktasini, End degeriyle de Multipier ile belirledigimiz degere ulasma noktasini belirleyebiliriz. Far Attenuation ayarini kullanmazsak, isik end degeri ile belirledigimiz noktadan itibaren degerini koruyarak devam eder.
Far Attenuation: Start ve End degerleriyle isigin nerede azalmaya baslayacagini ve nerede bitecegini belirleyebiliriz. Use kutusunu isaretledigimizde aktif olur.
Asagidaki resimlerde Near ve Far Attenuation´un degerlerinin nasil sonuclar verdigini daha iyi görebilirsiniz.
Sagdan baslayarak:
Near Attenuation-Start: Isik buradan 0 degeriyle baslar.
Near Attenuation-End: Isik Multiplier degeriyle belirledigimiz (bu sahnede 2) degere ulasir. Far Attenuation cizgisine kadar ayni degerle devam eder.
Far Attenuation-Start: Burada isik azalmaya baslar.
Far Attenuation-End: Isik tekrar 0 degerine ulasir.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
+ Spotlight Parameters
[Only registered and activated users can see links] menü ile isigin aydinlattigi alanin büyüklügünü, seklini, aydinlatilan ve karanlikta kalan yerler arasindaki gecisini kontrol edebiliriz.
Show Cone: Yanindaki kutucuk isaretli oldugunda, isik sahnede secili olmasa bile Hotspot ve Falloff degerlerini belirten cizgiler görünür olur.
Overshoot: Hotspot ve Falloff degerleri kapanir ve isigin carptigi yüzeydeki yayilma alani bütün sahneyi kaplar.
[Only registered and activated users can see links]
Circle: Spot isigin düstügü alanin yuvarlak olmasini saglar.
Rectangle: Spot isigin düstügü alanin dörtköse olmasini saglar.
Aspect: Rectangle secildiginde aktif olur. Dörtköse alanin kenarlari arasindaki orantiyi degistirebilmemizi saglar. Yanindaki Bitmap Fit... dügmesini tikladigimizda acilan menüden bir resim ya da video secerek, bu dörtköse alanin kenarlarinin orantisini, sectigimiz dosyanin boyutlarina göre olusturur. Bunun bize ne gibi bir avantaj sagladigini Advanced Effectsmenüsündeki Projector Map bölümünde göreceksiniz.
Bir önceki bölümde Far Attenuation ayarinin yaptigi etkiyi görmüstük. Hotspot/Biem ve Falloff/Field ayarlari da bu etkiyi isigin etkiledigi alanin genisligi üzerinde yapmamizi saglar.
Hotspot/Beam: Isigin etkisinin ne kadarlik bir alanda azalmadan etki yapacagini gösterir.Hotspot /Beam cercevesinden ciktiktan sonra isik azalarak yok olur.
Falloff/Field: Falloff/Field cercevesi isigin, Hotspot/Beam cercevesinden ciktiktan sonra nerede yok olacagini gösterir.
.Bu iki deger arasindaki fark ne kadar büyük olursa, isigin etkisi de o kadar yumusak sekilde yok olur.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
+ Advanced Effects
[Only registered and activated users can see links] menüden objeye gelen isigin kontrast ayarlarini yapabiliriz, bunun yaninda renk ve parlaklik degerlerini acip kapatabiliriz.
Contrast: Isigin cisim üzerindeki kontrast etkisini ayarlayabiliriz. Degeri arttirdikca aydinlik ve karanlik yerler arasindaki gecis keskinlesir.
Soften Diff. Edge: Bir anlamda kontrastin eksi degeri olarak da düsünebiliriz. aydinlik ve karanlik arasindaki gecisi yumusatir.








[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Diffuse: Yanindaki kutucuk isaretli oldugunda, objeye atadigimiz malzemenin renk degeri görünür olur.
Specular: Yanindaki kutucuk isaretli oldugunda, objeye atadigimiz malzemenin yansima degeri görünür olur.
Ambient Only: Bunun etkisini asagidaki örnekten görebilirsiniz.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
Projector Map: Bu kutucugu aktif hale getirdigimizde sag tarafindaki dügmeye tiklayarak gelen menüden bir resim ya da video secerek, bunun isigin düstügü yerde görünmesini saglayabiliriz.
Projector Map isaretli ve yanindaki dügmeye tikladigimizda acilan material menüsünden ilk önce Bitmap seciyoruz. Ve sonra tekrar acilan pencereden sahnede göstermeyi istedigimiz resim ya da videoyu seciyoruz. 3. resimdeki isaretli yerde gördügünüz gibi bircok farkli video formatini da secebiliriz.
Yaptiginiz bir animasyonda örnegin bir odadaki televizyona böyle bir isik atiyarak televizyon ekraninda istediginiz bir videonun oynatilmasini saglayabilirsiniz.

1.
[Only registered and activated users can see links]
2.
[Only registered and activated users can see links]
3.
[Only registered and activated users can see links]
.Asagidaki resimde Spotlichts Parameters da Rectangle isaretli ve görünecek resimde bozulma olmamasi icin Bitmap fit´e basarak sahnede görmek istedigimiz resmi seciyoruz. Böylece görünecek resimle isik etkisinin boyutlari (daha dogrusu kenarlarin birbirine oranlari) ayni olacagi icin sahnede görünecek resimde bir oran sorunu olmayacak. Sahnede bir de resmimizin görünecegi Plane var (Siz bunu bir Televizyon ya da Sinema ekrani olarak hayal edin.[Only registered and activated users can see links] ).
Sahne:
[Only registered and activated users can see links]
Sonuc:
[Only registered and activated users can see links]
Daha sonraki bölümde görecegimiz Atmosphere&Effects menüsünü kullanarak verecegimiz Volume Light efekti ile bir sinema etkisi saglayabiliriz.
[Only registered and activated users can see links]


+ Shadow Parameters
[Only registered and activated users can see links] menü isigin etkisi sonucu olusan gölgelerle ilgili ayarlar yapmamizi saglar.
Color: Gölgenin rengini buradaki siyah kutuya basarak degistirebiliriz.
Dens: Bu deger ile gölgenin yogunlugunu belirleyebiliriz.
Map: Cismin gölgesine bir resim atayabiliriz.
Diger parametreler baska bir bölümde anlatilacak olan Atmosfer&Effects menüsü kullanilarak olusturulan efektlerin gölgelerini acip kapamaya ve yogunluklarini ayarlamaya yarar.






[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]

+ Atmospheres&Effets
Cok yer kapladigi icin Atmospheres&Effets ayarlari bir sonraki ders olan Bölüm 2´de aciklanacaktir.

2. Omni Isik
[Only registered and activated users can see links]önceden de belirttigim gibi Spot Isik icin simdiye kadar gördügümüzayarlarin hemen hemen hepsi Omni isik icin de aynidir. Bu yüzdentekrardan hepsini tek tek Omni icin anlatmamin gereksiz oldugunuherhalde kabul edersiniz. ( Kabul etmeyenlerle bu konuyu bir arayüzyüze görüsmek isterim [Only registered and activated users can see links] )
Bu yüzden Omni isiklarda sadece aradaki farki anlatmakla yetinicem.
Bir Omni isik gercek dünyada bir ampul gibi etki yapar. Spottanfarkli olarak Omni Isik, merkezden baslayarak heryöne dogru esitsekilde yayilir. Örnegin bir ic mekan aydinlatmasinda tavanda asiliolan bir lamba icin Omni isik kullanabiliriz. Decay kullanarak gittikcegücünün azalmasini saglayarak daha gercekci bir icmekan isigi eldeedebiliriz.
Omni Isigin ayarlarinda Spot´tan farkli olarak Spotlight Parameters menüsü bulunmaz. Isigin yayilma kontrolünü sadece Intensity/Color/Attenuation menüsünü kullanarak yapilir.

3. Direct Isik
[Only registered and activated users can see links] Isik da Spot isik gibi Free ve Target olarak ikiye ayrilir. Ayarlarinin hepsi aynidir. Spot´tan tek farki baslangic noktasi ile bitis noktasi ayni büyüklüktedir. Hatirlayacaginiz gibi Spot isik bir noktadan baslayarak genisleyerek gidiyordu.
Direct Isigi Günes isigina benzetebiliriz. Ic mekanlarin bir cam araciligiyla disardan aydinlanmasinda, disaridan gelen Günes isigi olarak kullanilabilir.




Disaridan gelen bir isikla bir IC MEKAN! aydinlatmasi icin bir Direct isik asagidaki gibi kullanilabilir. Burada dikkat edilmesi gereken sey Direct isigin yayilma alaninin aydinlatilacak olan mekanin hepsini icine alacak kadar genis olmasidir.
[Only registered and activated users can see links]
4. Skylight
Dis mekan aydinlatmasinda oldukca iyi sonuc veren bir isiktir. Bunun yaninda render süresini bayagi uzatir. Sahnenin neresine eklendiginin önemi yoktur, bütün sahneyi ayni sekilde etkiler. Istedigimiz sonucu alabilmek icin, bu isigi sahneye ekledikten sonra Rendering Menüsü altindaki Advanged Lighting bölümünde Light Tracer´i aktiv hale getirmemiz gerekir.

Light Tracer´i Aktiv Hale Getirme:
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
Kücük bir sahne ile Skylight´i deneyelim. Sahne biraz aceleye geldi, siz bunun kaplanmis halini hayaledin (Unutmayin 3D´de hayalgücü cok önemlidir[Only registered and activated users can see links])
Asagidaki 1.Resim´de Standart isikla render alindi, 2.ise sahnede bir Skylight var ve Light Tracer Aktiv durumda. Aradaki fark biraz beklemeye degiyor.
[Only registered and activated users can see links]

[Only registered and activated users can see links]

Atmospheres&Effects - Volume Light.
+ Atmospheres&Effects
Isiga Efekt Ekleme
Önce sahnemizin ortasina bir Omni isik ekleyelim. Bu isigi secerek Modify bölümüne gecelim ve Atmospheres&Effects basligina tiklayarak acalim. (Burada Omni isik secmemin özel bir nedeni yok. Efektler, Skylight haric diger isiklara da ayni sekilde uygulanabilir. Degisik isik türlerinin etkilerini de asagida görücez.)
[Only registered and activated users can see links] secili olan bir isigin Modify bölümünde bulunan bu baslik altinda, isiga cesitli özel efektler verebiliriz. Ilk actigimizda üc tane dügme ve bos bir liste görüyoruz. Bu listeye eklenecek olan efektler secili olan isiga etki yapacaktir.
Add: Buna bastigimizda isiga eklemek istedigimiz efekti secmemiz icin "Add Atmosphere or Effect" penceresi acilir. Bu pencereden istedigimiz efekti secip OK´e tikladigimizda secilen efekt resimde gördügümüz listeye eklenir.
Delete: Listede secili olan efekti kaldirir.
Setup: Listede secili olan efektle ilgili ayarlari yapmamizi saglayan "Environment and Effects" penceresini acar
Ilk önce Add dügmesine basip "Add Atmosphere or Effect" penceresini acalim.

[Only registered and activated users can see links] penceredeki listede standart olarak Volume Light ve Lens Effects secenekleri bulunur.
1 ile gösterilen secenekler soldaki listede secmek icin görünmesini istedigimiz efektleri filtreler. Bu efektler genel olarak Atmosphere ve Effect olarak iki ceside ayrilmistir. Burada Atmosphere secenegini isaretlediginizde soldaki listede sadece Atmosphere bölümündeki efektler gösterilir, Effect´i isaretledigimizde de sadece Effect bölümündeki secenekleri görürüz. All isaretlendiginde ise her iki bölüme ait bütün secenekler listelenir.
2 ile gösterilen bölümde Existing seciliyken, sahnede daha önceden baska isiklar icin uyguladigimiz efektlerin listesini görürüz. Ve bu isiga da baska bir isik icin uyguladimiz efektin aynisini atayabiliriz. New seciliyken ise standart efektlerin listesini görürüz.
Sahnemize daha önce bir efekt eklemedigimiz icin Existing listesi basta bos olacaktir.
Isterseniz sirayi bozmayalim ve "Add Atmosphere or Effect" penceresinden ilk önce Volume Light´i secip OK´e basalim.
Volume Light:Bu efekte hacimsel isik diyebiliriz. Bir isigin etki alaninda sis efektine benzer bir efekt olusturur.
[Only registered and activated users can see links] Atmospheres&Effects listesine Volume Light eklendi. Volume Light´in nasil bir etki verdigini görmek icin hemen bir Render alip sonuca bakalim... (Volume Light sadece Perspective ve Kamera görüslerinde Render´da görünür)
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Aldigimiz ilk Render bek de ic acici gözükmüyor [Only registered and activated users can see links] Bembeyaz bir resmimiz oldu. Bunun nedeni:Volume Light´in etki alani isigimizin etki alani kadardir. 1.Bölümde ögrendigimiz gibi sahneye eklenen isigin etki alani standart olarak sonsuza kadar gider. Bu yüzden bütün bir sahnemiz hacimsel isikla kaplandi. Bunu önlemek icin isigimizin etki alanini sinirlamamiz gerekir. Intensity/Color/Attenuation bölümünü kullanarak isigin etki alanini nasil sinirlayabilecegimizi görmüstük.
Simdi isigin etkisini Far Attenuation kullanarak sinirlayalim ve bir render daha alalim.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Sonuc en azindan ilk render´dan daha iyi gözüküyor. Volume Light´in isikta nasil bir etki yaptigi konusunda bir fikir sahibi olduk. Fakat Atmospheres&Effects gibi iddali bir baslik altinda bu sonucla yetinemeyiz. Volume Light efekti üzerinde ne gibi etkiler yapabilecegimize bir bakalim.

Volume Light efektinin etkisi üzerinde calismak icin iki yolumuz var.
1. Isigin diger ayarlari üzerinde yaptigimiz degisiklikler efekt üzerinde de etkisini gösterir. Yukaridaki sahnemizi degistirmeden ayarlar üzerinde biraz oynayarak sonuclara bakalim.
-Isigin etki alanini degistirdigimizde efektin etki alaninin da degistigini yukarida gördük.
-Isigin siddetini arttirdigimizda efektin etkisi de artar ve isiga atadigimiz renk efekte yansir.

(Asagida resimlerin üzerinde sadece standart ayarlarin degismis olanlarini göreceksiniz. Resimler üzerinde yazmayan ayarlar isigi sahneye ekledigimiz halindeki standart degerlerdir.)
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links]
-Isigin Advanged Effects menüsü altindaki Projector Map, Volume Light´a da etki eder. (1.Bölümde bir Spot isigin Projector Map´ine bir resim ekleyerek Sinema etkisi elde etmistik. Bakalim Omni isikta bu etki nasil olacak.) Yukaridaki sahne yine ayni, sadece daha canli gözüksün diye isigin Multiplier degerini 4 yaptim.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
-Isigin türüne göre etki de farkli gözükür. Omni´yi Light Type ile Spot ve Directional´a cevirerek farkli ayarlar deneyelim.
Önce Spot isiga bir bakalim:
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Simdi de bir Direct isikla deneyelim:
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Yukaridaki örneklerin cogunda sadece isigin rengini ve isiga atadigimiz map´i degistirerek bir cok farkli sonuc elde ettik. Bu etkileri isigin ayarlariyla oynayarak kendiniz cogaltabilirsiniz.
Volume Light efektinin etkilerini 2 yolla degistirebilecegimizi söylemistik. Simdiye kadar gördükleriniz sadece isik ayarlarini degistirerek elde ettigimiz etkiler. Simdi gelelim isiktan bagimsiz olan asil Volume Light ayarlarina...
2. Volume Light´in etkilerini isiktan bagimsiz olarak degistirebilecegimiz kendi ayar penceresi vardir.
Sahnede secili olan isigimizin Atmospheres&Effects basligi altindaki listeden (asagida soldaki 1.resim) Volume Light´i secip Setup´a bastigimizda, asagida sol taraftaki 2.resimde gördügünüz "Environment and Effects" penceresi acilir. Ilk acildiginda biraz karisik gelebilir ama en basta da belirtmistik bu pencerede bize lazim olan isiklarla ilgili sadece iki baslik var: Atmosphere ve Volume Light Parameters.
Simdi birden kafamiz karismasin diye diger basliklari kapatalim ve Atmosphere basligi altindaki ayarlara bakalim.
[Only registered and activated users can see links] and Effects Penceresi
Atmosphere:Bu baslik altinda, sahnemizde bulunan Atmosphere gurubundaki bütün efektler listelenir. Bizim su anda sahnemizde sadece bir isiga atadigimiz tek bir Volume Light efekti var. Sahnemize baska bir isik ekleyerek ona da baska bir Volume Light ekleyebiliriz. Ya da daha farkli efektler elde etmek icin bir isiga birden fazla Volume Light da atayabiliriz.
Sahneye ekledigimiz bütün Volume Light´lar bu penceredeki listede görünür. Ve hepsini bu pencere araciligiyla kontrol edip, ayarlarini degistirebiliriz. Listeden hangi efekti secersek, alttaki resimde sari ok ile gösterilen Volume Light Parameters basligi altinda o secili olan efektin ayarlari yeralir.
Simdi "Environment and Effects" penceresindeki Atmosphere basligi altinda yapabileceklerimize bir bakalim.
Add: Buna bastigimizda acilan pencereden Atmosphere gurubundan yeni bir efekt ekleyebiliriz. (Bu pencerede bircok farkli efekt görebilirsiniz fakat bunlardan, bir isiga uygulanabilen sadece Volume Light´dir. Bu yüzden diger efektler su anda bizi ilgilendirmiyor.) Bu yolla ekledigimiz bir Volume Light sahnede görünmez, sahneye etki edebilmesi icin bir isiga atanmasi gerekir. Isiga bir efekt atamanin bir yolunu yukarida görmüstük. Bunun tersi olarak bir efekti herhangi bir isiga nasil atayacagimizi da asagidaki Volume Light Parameters´da görücez.
Delete: Listeden Sectigimiz Efekti silmek icin kullanilir. Sahnedeki bir isigin Volume Light´ini solda 1.Resimde gördügünüz pencereden isaretleyip Delete ile sildigimiz zaman aslinda Efekt silinmez. Sadece Efektin bu isik üzerindeki etkisi yok olur. Bu efekti 2.Resimdeki pencereden isaretleyip Delete ile sildigimiz zaman ise efekt bütün sahneden ve uygulandigi isiklardan silinir.
Aktive: Bu kutu isaretlendiginde listeden secili olan efekt aciktir. Isareti kaldirdigimizda bu efekt bütün sahnede kapanir.
Merge: Daha önceden yapilmis baska bir .max dosyasinda bulunan bir efekti simdiki sahnemize cagirmaya yarar.
Name: Secili olan efektin ismini buradan degistirebiliriz. Bunu yapmanizi siddetle tavsiye ediyorum, cünkü resimde gördügünüz Volume Light ismini Max otomatik olarak kendi verdi. Eger sahneye yeni bir efekt eklersek ona da otomatik olarak bir numaralandirma yapmadan yine Volume Light ismini veriyor. Sonradan ayni isimdeki efektleri birbirinden ayirmakta zorlanabiliriz.

Simdi Volume Light´imiz isaretliyken bir alt baslik olan Volume Light Parameters basligina tiklayarak, efektimiz ile ilgili ayarlarin bulundugu bölümü acalim.

Volume Light Parameters: Sag tarafta numaralandirilmis olan bölümlere sirayla bakalim:
[Only registered and activated users can see links]
Lights Bölümü: Bu bölümde efektin sahnede hangi isklara etki ettigini görebilir ve ayarlayabiliriz.
Sagdaki acilir menüde bu efektin etki ettigi isiklar listelenir. Su anda listede sadece Omni01 isimli isik görünüyor.
Burada, bence önemli bir parantez acmam lazim: (Ilk basta sahnemize bir Omni eklemistik, bununla ilgili denemeler yapip sonra bunu Spot´a cevirdik ve en son da bir Direct isik ile Florasan Lambaya benzer bir efekt olusturduk. Yani su anda sahnemizde bir Direct isik var fakat isim olarak basta Max tarafindan otomatik olarak verilen Omni01 ismini degistirmedigimiz icin, isik sahnede Omni01 adiyla kullaniliyor. 1.Bölümde de söyledigim gibi sahneye eklediginiz isiklara sahnedeki rolüyle ilgili bir isim verirseniz bu tür karisikliklar yasamazsiniz.)
Pick Light dügmesi bu efekti sahnemizdeki bir isiga atamamizi saglar. Üzerine tikladigimizda sari renkli olur, ve sahnemizde bulunan bir isiga tiklayarak, o isigin da bu efekti kullanmasini saglayabiliriz. Ve sahneden sectigimiz isik da sagdaki listeye eklenir.
Remove Light dügmesi listedeki secili olan isigi listeden siler, yani o isik artik bu efektten etkilenmez.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] Bölümü: Bu bölümde isigin hacimsel etkisinin rengi ve yogunlugu üzerinde degisiklikler yapabiliriz.
Fog color: Beyaz alana basarak acilan renk paletinden efektin rengini ayarlayabiliriz. Daha önce, isiklarin etkisinin de efekti etkiledigini görmüstük. Eger isigin rengi ile buradaki Fog Color renginin ikisini birden degistirirseniz alakasiz bir renkle ya da siyah bir ekranla karsilasabilirsiniz. Bu yüzden ya isigin rengi beyaz kalmali veFog Color ile renk verilmeli ya da Fog Color beyaz kalmali ve isigin kendi rengi ile renk verilmeli.
Attenuation Color: Isiklarin Attenuation ayarlari gibi Volume Light´in da baslangic ve bitis noktalari arasindaki gecisi saglayan Attenuation ayari vardir. Bu ayari 3 ile numaralandirilmis bölümde görücez. Eger altindaki "Use Attenuation Color" kutucugu isaretli ise burada belirleyecegimiz renk isigin kaynagindan bitisine dogru bir gecisle görünür olacak.
Use Attenuation Color: Isaretli oldugunda Attenuation Color ile belirledigimiz renk görünür olur.
Atten. Mult: (Mantik sirasini bozmamak icin aciklamada sirayi biraz bozmak zorunda kaldim) Use Attenuation Color kutucugunun sag tarafinda bulunan bu deger Attenuation Color ile belirledigimiz rengin siddetini ayarlamaya yarar.

Bu bölümdeki diger ayarlara gecmeden isterseniz renk ve Attenuation degerlerini biraz test edelim:
Resim cercevesine daha iyi sigmasi acisindan sahnemizdeki isigi tekrar Omni´ye cevirdim. Multiplier degeri 2.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Gördügünüz gibi Attenuation Color´in belirgin olabilmesi icin Atten. Mult. degerini arttirmam gerekti.
Bu renk ve renk siddeti degerlerinden sonra simdi de ayni bölümdeki, yogunluk ile ilgili olan ayarlara bakalim.
[Only registered and activated users can see links] Bu kutucuk isaretlendiginde hacimsel isigimizdaki yüksek ve alcak degerdeki parlakliklar arasindaki gecis yumusar.
Density: Volume Light´in hacimsel yogunlugunu ayarlamamizi saglar. Deger yükseldikce yogunluk da artar.
Max Light: Volume Light´in parlakliginin ulasacagi en yüksek degeri verir.
Min Light: Volume Light´in parlakliginin en alcak olacagi degeri verir. (Bu degeri 0,01 bile yapsak bütün sahnenin arka plani Fog Color ile kaplaniyor buna dikkat edin.)
Filter Shadows ve Sample Volume: Efekti olusturmakta kullanilan ic ice gecmis katmanlarin sayisini verir. Altindaki dört secenekten birini isaretledigimizde Sample Volumedegerinin de buna bagli olarak degistigini görürüz. Bu secenekler arasinda cok da fazla bir fark görülmez. Sample Volume´nin yanindaki Auto kutucugundaki isareti kaldirdigimizda bu degeri kendimiz verebiliriz. Bu sayi arttikca efektin renk gecisleri de daha yumusak görünür, ama render süresini de uzatir.


Yukarida anlattigim, yogunlukla ilgi ayarlari test edelim. Bu sefer biraz farkli bir sahne olusturalim. Sahnede bir Spot ve bir Plane var. Ayrica genel ortami biraz aydinlatmak icin bir Omni kullandim.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]


[Only registered and activated users can see links] Attenuation Bölümü: Bu bölümde, isigin Attenuation degerlerine benzer olarak efektin de sinirlariyla oynayabiliriz. Fazla söze gerek yok, örneklere bakalim.
[Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]

[Only registered and activated users can see links]
Noise Bölümü: Kafanizda asagi yukari bir fikir olusmasi acisindan yaziyla söyle anlatabilirim : Volume Light efektine, bir kaplamanin Opacity Kanalina Noise Map atanmis haline benzer bir etki verir. Bunu baska türlü yaziya dökemedim. Bu aciklamadan bir sey anlamamis olanlar asagidaki resimli aciklamalarda anlayacaklardir. Burada her degerin anlasilmasini kolaylastirmak icin kücük örnek resimler koydum.
Noise On: Bu kutucuk isaretli oldugunda Noise aktifdir.
Amount: Bu deger Noise´in siddetini belirler, en yüksek degeri 1 dir.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Type: Noise´in 3 degisik seklini bu seceneklerden secebiliriz. Invert isaretli oldugunda secili olan seklin etkisi tersine döner.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
Simdiye kadar bütün ayarlari resimlerden önce yazarak da anlatmaya calistim ama Noise bölümündeki diger ayarlari anlatmak icin kelimeler yetersiz kaliyor[Only registered and activated users can see links]) Farkli degerlerin birbirlerine etkileri cok farkli oluyor ve acikcasi tek tek nasil etkiler yaptiklarini anlatmayi beceremedim. Asagida birkac farkli ayar kombinasyonunu göreceksiniz. Siz de bu ayarlarla oynayarak degisik efektler yakalayabilirsiniz.
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]
[Only registered and activated users can see links] [Only registered and activated users can see links]