P-Delta

[tevekkül]

P-Delta etkilerini göze alarak çözümleme yapmak yönetmeliğimizde geçiyor mu? Burkulma tahkikinde kolonları daha küçük kesitlerde kurtaran P-Delta'yı göze alarak çözüm yapmak yönetmeliğimize uygun mu?

[KUTLUMÜH]

Eğer idecad kullanıcısı iseniz yardım menüsünde p delta etkileri yazdığınızda gerekli bilgileri buradan rahatlıkla ulaşırsınız.ben buraya bir özet kısmını ekliyorum.umarım yardımcı olur size ve diğer arkadaşlara...


P delta, eksenel yükün etkidiği yapı elemanların bulunduğu sistemlerde var olan lineer olmayan bir etkidir. Esasında p delta etkileri ikinci mertebe etkilerinden sadece bir tanesidir ve eksenel yük ve deplasman büyüklüklerinin birlikte düşünüldüğü gerçek bir etkidir.
P delta etkilerinin büyüklüğü şunlara ilişkilidir:
Eksenel yükün büyüklüğü, Tüm yapının rijitliği/narinliği, Elemanların kendi narinliği
Yer değiştirmelerin yeter derecede küçük olmadığı yapı sistemlerinde denge denklemlerinin şekil değiştirmiş eksen üzerinde yazılması gerekmektedir. ideCAD Statik programının uyguladığı ikinci mertebe teorisi ile geometri değişimlerinin denge denklemlerine etkisi göz önüne alınır.

1.mertebe teorisinde;
Ma = H x h
2.mertebe teorisinde;
Ma = H x h + P x ∆
Sistemin rijitlik matrisindeki birim yer değiştirme sabitleri, ikinci mertebe teorisine ait parametresine bağlı olarak oluşturulurlar
Bu parametreleri hesaplayabilmek için başlangıçta eleman normal kuvvetlerinin bilinmesi gereklidir. Bu nedenle sistem önce 1.mertebe teorisiyle çözülerek eleman normal kuvvetleri bulunur ve daha sonra parametreleri elde edilir. Buna göre 2.mertebe teorisine göre birim yer değiştirme sabitlerinin değerleri aşağıda verilmiştir.
Bu kitapta, “Ek 1 – Uzay Çerçeve Çubuğunun Rijitlik Matrisi“ bölümünde yer alan büyüklükler şu şekilde değiştirilirler.

P delta etkilerini program dikkate almak için analiz sırasında açığa çıkan diyalogda “P delta etkilerini dikkate al” seçeneği işaretlenmeli ve normal yük için yükleme kombinasyonu belirlenmelidir. Aynı şekilde pushover analizde de p delta etkileri pushover seçenekleri diyalogunda işaretlenerek dikkate alınabilir.

TS 500’de açıklanan moment büyütme yöntemi kullanılarak hesaplanan burkulma katsayıları ile deprem yönetmeliğinde belirtilen 2.mertebe etkilerine ilişkin koşul, p delta etkileri dikkate alındığında, p delta daha kesin hesap olduğu için programda iptal edilirler. Kolon betonarme diyalogunda “Burkulma” sekmesi görünmez, kolon betonarme hesap çıktılarında verilmez. Aynı sebeple, deprem yönetmeliği genel raporunda 2.mertebe etkileri başlığı altında, “bu projede p delta etkileri dikkate alınmıştır” mesajı yazılır.

NOT:FORMÜLLERİ EKLEYEMEDİM!:)

[tevekkül]

Cevabınız için teşekkür ederim. Ancak ben yönetmelik açısından sormuştum. Yani yeni binalar için p-delta etkilerini kullanmak yönetmeliğimize uygun mu? İde'nin bu yöntemi yapması doğru çözüm mü bilmiyorum ama herhangi birşey olur da yönetmeliğe uyulmamış yönetmeliğe uyulsa idi daha büyük kolon kesiti gerekirdi gibi birşey karşımıza çıkar mı?

[KUTLUMÜH]

Cevabınız için teşekkür ederim. Ancak ben yönetmelik açısından sormuştum. Yani yeni binalar için p-delta etkilerini kullanmak yönetmeliğimize uygun mu? İde'nin bu yöntemi yapması doğru çözüm mü bilmiyorum ama herhangi birşey olur da yönetmeliğe uyulmamış yönetmeliğe uyulsa idi daha büyük kolon kesiti gerekirdi gibi birşey karşımıza çıkar mı?

Deprem yönetmeliği 2.mertebe etkilerini okumanızı tavsiye ederim.
2.10
2.10.2

Burada anlatılmak istenen güzelce açıklanmış aslında.Kolon ve perde uç noktalarında ki azaltılmış deprem yüklerine göre hesaplanan yatay yer değiştirmeleri çok güzel açıklamaktadır.
Tabiki bazı kesit değişiklikleri olacaktır.P delta etkileri kullanmadığımızda daha zorlayıcı bir çözüm sunarken kullandığımızda ise daha rahat çözüm sunmaktadır.Burada yapının bence göreceli durumuna bakmak lazım.Temeli nasıl bir zemine oturuyor.Yapı kaç katlı.bunlar p delta etkilerini tetikleyici unsurlardır.Yönetmelikte p delta etkileri ile ilgili tam bir bilgiye ulaşamıyoruz bence.daha çok 2.mertebe etkileri hakkında bilgiler mevcut.kolay gelsin...