Hakediş Nedir? Nasil Tanzim Edilir? Nasil ödenir? Kimler Kullanir?

[Halil ÇAKICI]

HAKEDİŞ: Müteahhidin veya Taşeronun; uhdesindeki sözleşmeye göre inşatta gerçekleştirdiği imalat ve belirli ihzarat karşılığı tahakkuk eden alacağıdır ve sözleşme tasarısının 9 ve 11 nci, eksiltme şartnamesinin 11 nci, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39 ncu, Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin 14.17 ve Genel Teknik Şartnamesin Genel hükümleri (1) maddeleri esaslarına göre tanzim edilir.

HAZIRLANMASI:

[SerMimar]

HAKEDİŞ NEDİR ? NASIL TANZİM EDİLİR? NASIL ÖDENİR? KİMLER KULLANIR?
TANIMI: Müteahhidin veya Taşeronun; uhdesindeki sözleşmeye göre inşatta gerçekleştirdiği imalat ve belirli
ihzarat karşılığı tahakkuk eden alacağıdır ve sözleşme tasarısının 9 ve 11 nci, e ksiltme şartnamesinin 11 nci,
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 39 ncu, Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin 14.17 ve Genel Teknik
Şartnamesin Genel hükümleri (1) maddeleri esaslarına göre tanzim edilir.
HAZIRLANMASI:
1. Sözleşme ve eklerinde aks ine bir hüküm yoksa, yer tesliminden itibaren ayda bir tanzim edilir.
2. Müteahhidin talebi üzerine müteahhit veya vekili hazır olduğu halde o güne kadar vücuda getirilen
imalat, projesine göre ölçülerek miktarlar bulunur, ataşmana geçirilmiş imalat da ataşman defterinden
aynen alınır.
3. Birim Fiyat Cetvelinde ve sözleşmesinde ihzarat verileceği açıklanmış malzemeler ile, ihzarat verilecek
yarı mamul tesisat malzemeleri, usulüne göre ölçülerek, tartılarak ihzarat miktarları bulunur.
4. İmalat ve İhzarat iç in bulunan bu miktarlara göre hakedişe esas olacak yeşil defter tanzim edilir.
5. Yeşil defterdeki imalat miktarları ile Birim Fiyatlar çarpılarak hakedişe geçirilir.
6. Sözleşme ve Genel Teknik Şartnamede belirtilen taşıma ve yükleme-boşaltma verilecek ma lzemeler
için Genel Teknik Şartnamesindeki genel hükümler madde (1) e göre taşıma, yükleme-boşaltma
bedelleri de hesap edilerek hakedişe dahil edilir.
7. Sözleşme gereği yapılan işlere fiyat farkı verilecek malzemeler için Münferit Malzeme Fiyat Farkları
h esaplanarak hakediş bünyesine aktarılır.
8. İmalat, ihzarat ve taşımalar için hakedişte bulunan toplam, eksiltme indirime tabi tutulur.
9. Bu toplamdan sözleşmeye göre Kesin teminat kesintisi, idareye olan avans ve saire gibi borçları ile
kanuni vergileri çıkarılmak suretiyle müteahhide ödenecek tutar bulunur ve müteahhit veya yetkili
vekili ile kontrol teşkilatı tarafından imza edilmek suretiyle hakediş düzenlenir.
ÖDENMESİ :
Tanzim edilen hak ediş, ilgililer tarafından kontrol edilerek, gerekli düzeltmele r yapılıp İta Amiri tarafından
onandıktan sonra tahakuka bağlanarak ödeme işlemi gerçekleştirilir.
KİMLER KULLANIR :
1. Genel Bütçeye Dahil Daireler
2. Katma Bütçeli İdareler
3. Özel İdareler
4. Belediyeler
5. Müteahhitler
6. İnşaat, Makina ve Elektrik Müh endisleri
7. Mimarlar
HAKEDİŞ TANIMLAR:
İŞ: Bir anlaşma ile yapılacak bütün yapım veya hizmetler.
POZ (İŞ KALEMİ): Teknik, özel ve yapım şartları ile birim fiyat tarifleri bulunan ve anlaşmalarında bedeli
gösterilen veya sonradan yeni fiyatı yapılan İş Bir imleri.
RAYİÇ: Bayındırlık Bakanlığınca her yıl ait olduğu yıl içinde geçerli olan ve yayınlanan, idarelerin işlerinde
ve ihalelerinde uymak zorunda oldukları malzeme, işçilik, makine fiyatları, katsayı ve baz fiyatlarıdır. (Örneğin
Elle Yapılacak Kazı içi n Kullanılacak İşçilik Ücretini Belirler.)
ANALİZ: Bir Birim Fiyatın Hesabına esas, içerisinde bulunan rayiç miktarlarını ve tutarlarını gösterir fiyat
tablosudur.
ANLAŞMA YILI: Anlaşmanın kapsadığı işin keşfinin hazırlandığı ve dolayısıyla anlaşmanın imza landığı yıl.
(Yıl sonunda yapılan ihalelerde anlaşma yeni yılda imzalansa dahi keşfin hazırlandığı yılın birim fiyatları
anlaşma yılıdır.)
ANLAŞMA YILI BİRİM FİYATLARI: Anlaşma yılı cinsinden birim fiyat tutarı.
UYGULAMA YILI : İşlerin gerçekleştirildiği yıl.
(1999 yılında anlaşması imzalanmış iş için, 1999 yılı bitene kadar yapılan işler anlaşma yılında yapılmıştır. 2000
yılında yapılan işler ise Uygulama Yılında yapılmıştır.)
UYGULAMA YILI BİRİM FİYATI : Uygulama yılına ait bedel.
FİYAT FARKI : Uygulama yılı içinde yapılan iş kalemlerinin tutarlarının anlaşma yılı tutarlarına göre
farkıdır. Bu tutar anlaşma fiyatlarına ek olarak ödenir.
Örnek:
Anlaşma Yılı : 1998 Uygulama Yılı : 2000
Fiyat Farkı : [ Uyg.Yılı İş Miktarı x 2000 Birim Fiyatı]-[ Uyg.Yılı İş Mi ktarı x 1998 Birim Fiyatı]
MALZEME FİYAT FARKI : Birim Fiyatlara esas rayiçler 1 Ocak itibariyle tespit edilir. Yıl içerisinde İş’te
kullanılan her türlü malzeme için meydana gelen artma ve eksilme miktarları birim fiyatlara ek olarak uygulanır.
İşçilik 'i kapsamaz.
Örnek: Motorin 1 Ocak tarihinde 400.000 TL
1 Haziran'da 450.000 TL (Gelen 50.000 TL) her iş kalemine
giren motorin miktarı tespit edilerek malzeme fiyat farkı bulunur.
İHZARAT: İşte kullanılacak bir malzemenin idarenin onayıyla önceden alınıp, s toklanması işlemidir. (Örnek:
Bina için gerekli 150 ton demir önceden alınarak hakedişe demir ihzaratı olarak girer. İmalat Yapıldıkça
ihzarattaki (Stoktaki ) miktar azaltılır.)
KEŞİF: İhale Aşamasından Önce İdare tarafından yaptırılması düşünülen işin baş tan sona bitirilmesi için, tespiti
yapılan iş miktarlarının ve tutarlarının keşfin hazırlandığı yılın fiyatlarıyla toplamıdır.
II.KEŞİF: İşin ihaleye çıkılan keşif miktarlarıyla bitirilemeyeceği tespit edilirse, idarenin onayıyla işin bitmesi
için gerekli miktarlar KEŞİF'e eklenir. Yeni Keşfin toplamı II.Keşif Olarak anılır. Keşif artışı birden çok kere
yapılabilir. Ancak Yeni Keşfin Toplamı daima II.Keşif olarak anılır.
KEŞİF BEDELİ: İşin tamamı veya bir bölümü için hesaplanan tutarının, keşfin yapıldığı yılın fiyatlarıyla
anılmasıdır.
ANLAŞMA BEDELİ: İhale alınırken idareye taahhüt edilen tenzilat düştükten sonraki işin net tutarıdır.
Anlaşma Bedeli = Keşif x (1-Tenzilat)
%15 tenzilat için Anlaşma Bedeli = Keşif x (1-0,15) = Keşif x 0,85 'dir
HAKEDİŞİN BÖL ÜMLERİ:
METRAJ: İhale kapsamında işin yapılan bir bölümü işin iş kalemlerine (pozlara) ayrılmış olarak miktarlarının
hesaplandığı cetveldir.
YEŞİL DEFTER: Bir iş başladığında, yapılan işlerin miktarları bir defterde tutulur. Her hakediş döneminde
hazırlana n metrajlar bu deftere eklenir. Hakedişe girecek olan imalat miktarlarının verildiği bölümdür. Bu
bölüme değerler, Hakediş ve Demir Metrajları ile Attaşman defterinden gelebileceği gibi kullanıcı tarafından
direkt olarakta girilebilir. Kümülatif yeşil deft er mantığı kullanılacaksa yeşildefter aktarma işlemleri kullanılarak
yeni yeşil defterin eski değerleri toplam olarak taşıması sağlanmalıdır. İlgili işte kullanılan bir malzemenin
toplam imalat miktarı istenilirse yerleri belirlenerek detaylandırılabilir.
Poza önceki hakedişten devreden ve bu hakedişe giren miktarlar yazılır ve toplanır. Toplam rakam hakedişe esas
miktardır.
Örnek: POZ NO: 16.002/1 İdarece istenen dozda demirsiz beton hazırlanması m³
AZI ÇOĞU
Önceki Hakedişten ............... 50 m³
Bu Haked iş döneminde giren.... 25 m³ 75 m³
İÇ SAYFALAR : Hakedişin parasal hesabının pozlara göre yapıldığı sayfadır. İç Sayfalara geçmeden Hakedişin
para alış tarzını kısaca tekrar etmek gerekir.
İç sayfalar hesap düzeni İç Sayfalar, işin başından o güne kadar ya pılan işlerin Toplam Miktarı ve Sözleşme Yılı
fiyatlarıyla tutarını (A) ile Uygulama Yılı Fiyat Farkı Tutarını (G) verir.
Diğer Değerler önceki yıllardan toplam olarak alınır.(B+C+D+E+F)
HAKEDİŞ UYGULAMASINA ÖRNEK:
- Sözleşmede aksi bir ifade yoksa Hakediş ayda bir kez yapılır.
- O ay yapılacak hakedişe girecek işlerin metrajı hazırlanır.
- Farklı işlere ait poz ve miktarlar Metraj icmali ile birleştirilir.
İÇ SAYFAYA KADAR GELEN YOPLAM MİKTARLAR AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE PARAYA ÇEVRİLİR.
Sözleşme Fiyatlarıyla İşin Toplam Tutarı. 1.525.000.-TL
Uygulama Yılı Fiyat Farkı Tutarı............. 2.300.000.-TL
BİR ÖNCEKİ ÖDENEK DİLİMİ MİKTARI: HER YIL SONUNDA TÜM İMALATLAR YIL SONU TESBİT
TUTANAĞIYLA KAYDA GEÇİRİLİR. BU MİKTARLAR BU SÜTUNA YAZILIR.
HAKEDİŞ LİNKLERİ
 www.ih alehaber.com/yapimevzuati.asp?d=9
 www.ihalenet.com/Free/Yargitay/M001.html?index=S0002
 www.ubak.gov.tr/tr/dlh/home/eedb.html
 www.santiyeci.com/aareskurhakornek.htm
 www.hirdavat.gen.tr/
 www.birimfiyat.com
 www.birimfiyat.net
 www.santiye.org.tr
 www.imobursa.org.tr veya http://www.imobursa.org.tr/htmls/proj_bed_hes_prog.htm
 http://www.egemyazilim.com
 http://www.platin.s5.com/sozluk/ab.html (Eski Terimler Sözlüğü)
 http://www.sistemdergisi.com.tr/ (Genel bilgiler)
 http://www/oska/com.tr (M etraj,Keşif,Hakediş Yazılımı)
 http://www.solon.com.tr (Metraj,Keşif,Hakediş Yazılımı)
 www.ampyazilim.com.tr/docs/ (Hakediş Yazılımı)
 http://www.haser.com (İnşaat,Keşif,hak ediş,Kesin Hesap Yazılımı)
Yardımcı CAD Programları
 E-Plan
 IntelliCAD Mima ri Çizim programı
YARDIMCI BİLGİLER
Yeşil Defter (Son gerçekleşen İmalatlar)
Ünite İşlemleri: Yeşil Defter, Metraj gibi bölümlerde bir inşaatın blok, Kademe etap olarak ayrılabilmesi
işlemine ünite adı verilmiştir. Buna göre her inşaatta istenilen sayıda ünite açılarak her bir bölümün ayrı ayrı,
Detay icmal Grupları ile değerlendirilmesi sağlanır. imalata giren pozlar inşaat, makina ve elektrik olarak kendi
gruplarında hakediş raporlarında yer alır. Bu gruplar her ünitede ayrı ayrı hesaplanır. İlgili işde kullanılan bir
malzemenin toplam imalat miktarı isteğe göre üniteleri belirlenerek detaylandırılabilir.
Hakediş Hazırlama: Ataşman ve metraj satırlarından girilip yeşil deftere aktarılan yada direkt olarak yeşil
deftere girilen imalat satırlarının; yazıcı yada ekran raporları alınmadan önce düzenlenmesi gerekir.
Ataşman Defteri Hakkında Genel Açıklamalar
1. İşyerinde mevcut veya sonradan gereksinime göre konulan veya konulacak röper ve mihver kazıları, işin
sonuna kadar değişmeyecek noktalarla saptayıp, kroki, tarif ve gerçek ve itibari kotları ile birlikte işbu ataşman
defterinde gösterilir
2. Yapının (uygulama proje ve planlarında) +- 0.00 itibari kotu ile gösterilen yerleri (yukarıda saptanan) röper
kotuna göre kotlandırılır.
3. İnşaatın yapımı sırasında, plankote yapılması, doğal zemin, temel tabanı, su düzeyi, kazı tesviye kotları gibi
kotlandırma işlemi ile ilgili tüm işlerin kotları, iş bu ataşman defterinde saptanan (Röper) kotlarına uyularak
saptanır.
4. Kontrol mühendisi, yukarıdaki esaslara uyulmadan yapılan kotlandırmaların sonuçlarından sorumlu tutulur.
5. Ataşman defterine geçirilecek ölçüler, bilgiler, kroki ve şekiller, defterin sol sahifesindeki milimetrik bölümlü
kısımda gösterilir. Şekil ve krokiler ölçekli olarak çizilerek ve teknik resim kurallarına uygun olarak
boyutlandırılır.
6. Defterin sahife numaraları basılı olduğundan hiçbir nedenle yaprak koparılmayacaktır. Yanlış yazılan yazı ve
hesaplar aynı renkli mürekkeple okunabilecek şekilde üzeri çizilip aynı renkli mürekkeple parafe edilecektir.
Tam sahifenin bozulması ise, köşeden köşeye aynı renkli mürekkeple çizilip geçersiz sayılmanın nedeni
yazılarak imza edilir.
7. Her ne sebeple olursa olsun, şekil, yazı ve rakamlarla hiçbir silinti veya kazıntı yapılmayacaktır. Düzeltilmesi
istenen yazı ve rakamlar, okunmasına zarar verilmeyecek şekilde tek çizgi ile çizilerek doğrusu yazılır ve o kısım
müteahhitle birlikte parafe edilir.
8. Ataşman defteri, müteahhitle birlikte imza edildikten sonra, tek taraflı olarak hiçbir şekilde düzeltme
yapılamaz. Herhangi bir yanlışlığın sonradan anlaşılması halinde bu düzeltme yine birlikte ve yukarıda
açıklandığı gibi yapılır.
9. Bütün şekillerle yazı ve hesaplar, önce yumuşak kurşun kalemle düzenlenip ve kontrolü yapıldıktan sonra
üzerinden mürekkeple geçilebilir.
Ataşman defteri, inşaatın gidişini takiben günü gününe düzenlenir. (Bu husus Bayındırlık İşleri Genel
Şartnamesinin 32. Maddesinde açıkça belirtilmiştir.)
Bitirilen işler, yapılan son röleve tarihinden itibaren en çok 10 gün içinde ve bitiş tarihleri de yazılarak ataşman
defterine geçirilir.
10. Müteahhit, taahhüdüne ilişkin olarak düzenlenen her türlü hesap cetvelleri, röleve ve ataşman defterlerini
imza etmek zorundadır.
Bu defteri imza etmekle de, içindekileri hesabın doğruluğunu ve başkaca hiçbir iddiada bulunmadığını kabul
etmiş olur.
Müteahhit, adı geçen hesap ve defterleri itirazı kayıtla imza ederse, imza ettiği tarihten itibaren Bayındırlık İşleri
Genel Şartnamesi gereğince on gün içinde açık ve belirgin itirazlarını yazı ile birlikte bildirmek zorundadır.
Müteahhit bu müddet içinde itirazlarını yazı ile bildirmediği takdirde itirazsız imza etmiş sayılır.
Müteahhit, adı geçen hesap ve defterleri imza etmekten kaçınırsa bu durum bir tutanakla saptanır ve Bayındırlık
İşleri Genel Şartnamesinin 32. Maddesine göre işlem yapılır
11. Röleve ve ataşman defterleri, değerli belge niteliğinde olup, kaybolmasından kontrol mühendisi sorumludur.
Herhangi bir nedenle kontrol mühendisi görevinden ayrılmak zorunda kaldığı takdirde veya işin sonunda işbu
defterleri idareye veya kontrol amirine tutanakla devir ve teslim etmekle yükümlüdür.
 Hakediş Bilgileri Modülü
 Malzeme Birim Fiyat Bilgileri
 Malzeme Fiyat Farkı Bilgileri
 Yeşil Defter Eki Bilgileri
 Yeşil Defter Bilgileri
 Hakediş Kapakları
 Yapılan İşler Tutanağı
 Yeşil Defter Eki
 Yeşil Defter
 Yapılan İşler Listesi
 Yapılan İşler İcmali
 Birim Fiyat Poz Listesi
 Katsayı Cetveli Listesi
 Malzeme Fiyat Farkları Listesi
 Yıl Sonu Tespit Tutanağı
 Pozlara Göre Yapılan İş Miktarları Listesi
 Taşeron Hakedişleri Listesi
 Taşeron Hakedişleri Kapak Sayfası
 Yazılım Uyarlama Modülü
 Kod Bilgileri
 İş Tanım Bilgileri
 İmalat/İhzarat Tanım Bilgileri
 Poz Tanım Bilgileri
 Güvenlik Modülü
ELEKTRİK PROJESİ
Elektrik uygulama projesi genel olarak 1/50 ölçeğinde, bazı özel durumlarda 1/100 ölçeğinde çizilmeli ve
aşağıdaki genel esaslara uyulmalıdır.
Proje Sunuş :
* Elektrik iç tesisat projeleri, 5 takım halinde, 200 x 250 mm ölçülerinde katlanarak düzenlenmesi.
* Başlıkta; Proje Müellifi, Mal Sahibi, binanın bulunduğu Belediye, il, ilçe, semt, mahalle, pafta, ada, parsel,
bağımsız bölüm sayısı, kat adedi, inşaat alanı, kurulu güç, çizim ölçeği, çizen, kontrol eden vs. bilgilerin tam ve
eksiksiz doldurulması.
* Kuruluşa sunulan projelerin, müellifi tarafından imzalanması ve kaşelenmesi.
Proje sırası :
* Başlık.
* Vaziyet Planı ve kat durumu.
* Kat aydınlatma ve kuvvet planları. ( En alt kattan, en üst kata kadar sırası ile )
* Tablo açılımları.
* Genel yükleme cetveli.
* Gerilim düşümü hesabı
* Akım kontrol hesabı.
* Varsa büyük mahaller, dükkânlar ve işyerleri ile ilgili aydınlatma hesapları.
* Kolon şeması.
* Kuvvetli akım işaret listesi.
* Zayıf akım planları. ( En alt kattan, en üst kata kadar sırası ile )
* Zayıf akım kolon şemaları.
* Zayıf akım işaret listesi.
* Varsa asansör, vinç, kompresör, paratoner tesisatı ile ilgili avan ve detay projelerin bulunması.
Teknik Çizim :
* Projede elektrik hatları düzgün, ayrıntılı, sade ve anlaşılır bir şekilde çizilmesi ve tüm mahal isimleri, teknik
değerler okunaklı, anlaşılır ve doğru olması.
Genel Madde :
* Projede, Bayındırlık ve iskan Bakanlığı Elektrik İç Tesisat Fenni Şartnamesi ve Yönetmeliklerine, EMO Proje
çizim standartlarına aynen uyulması.
Bir Elektrik HAKEDİŞ RAPORU
. Tesislerimizde yeni yapılan binalardaki elektrik enerjisinin projelerinin incelenmesi, hazırlanması ve
onaylanması,
. Keşif özetinin hazırlanması, hakedişlerin düzenlenmesi ve sonuçlandırılması,
. Geçici ve kesin kabul tutanaklarının tanzim edilmesi ve kabul işlemlerinin yapılması,
. Elektrik tesisatının kontrol edilmesi,ile ilgili konularda bilgi / becerilerini geliştirirler.
1- Geçici Kabul Tutanaklarının Düzenlenmesi
1.1. Yapılmadığı taktirde karşılarında bedel kesilecek noksan ve kusurlu işler,
1.2. Kesin hesapta dikkate alınacak hususlar.
1.3. Nefasetler.
2- Proje İncelenmesi ve Uygulaması
2.1. Mimari, betonarme ve makine tesisatı projelerine uygunluğunun kontrol edilmesi
2.2. İdarenin ihtiyaçlarına uygunluğunun kontrolu,
2.3. Keşfinde uygunluğunun kontrolu,
2.4. İlgili yönetmelik ve şartnamelerine uygunluğunun kontrolu.
3- Geçici Kabul İşlemleri
3.1. Onaylı projesine ilgili yönetmelik ve şartnamelerle uygunluğunun kontrolu,
3.2. Onaylı projesi dışında yapılan işler,
3.3. Eksik ve kusurlu imalatların tespiti,
3.4. Geçici kabul tutanağı noksan ve kusurlu işler listelerinin düzenlenmesi esasları,
4- Hakediş Düzenlenmesi, İncelenmesi, Sonuçlandırılması
4.1. İhzaratla ilgili dokümanların düzenlenmesi,
4.2. İmalatlarla ilgili dokümanların düzenlenmesi,
4.3. Ataşman, metraj ve yeşil defter düzenlenmesi,
4.4. Fiyat farkları için ek teminat hesaplanması,
4.5. Tespit hakediş yapılması.
5- Fiyat Farkı Uygulamaları
5.1. Kararname fiyat farkları,
5.2. Malzeme fiyat farkları,
6- Keşif Hazırlanması
6.1. Özel durumların araştırılması (asansör, soğutma vb.tesisat yapılıp, yapılmayacağı)
6.2. Enerji temini
7- Kompazasyon
7.1. Amaç ve önemi,
7.2. İhtiyaç belirleme esasları,
8- Topraklama ve Paratoner
9- Tartışma ve Genel Değerlendirme

[Semih 23]

Arkadaşım verdiğin bilgiler için çok teşekkür ederim.Bu bilgiler İnşaat Mühendisliği'nde okuyan ve büro stajı yapan öğrenciler için son derece gerekli bilgiler.Bilindiği üzere büro stajında aranan kriterlerin başında metraj çıkarma, ataşman ve yeşil defter düzenleme, fiyat analizleri, keşif özetleri, ihale dosyası düzenleme, hakediş raporu hazırlama, kesin hesap ve çeşitli projeleri düzenleme gelmektedir.Sunmuş olduğunuz bu bilgiler saymış olduğum başlıklara oldukça uygun bilgiler olup staj yapan arkadaşlara faydalanmalarını tavsiye ederim.Ben de şu anda staj yapan bi son sınıf İnşaat Mühendisi öğrencisi olarak bu bilgilerden faydalandım.Doldurmam gereken bir kaç sayfam kalmıştı ve bu bilgiler inanın ilaç gibi geldi.

[onur2573]

emeğine sağlık arkadaşım bnde staj defteri dolduruyorum süper oldu bu bilgiler