Temel Türleri

[Volkan Donbaloğlu]

Yüzeysel Temeller

Yapı yükünün, zemin yüzeyine yakın bir yerde ve tasman sınırı içerisinde, güvenle aktarılmasına uygun zemin bulunması durumunda uygulanır.
Temel, kaya zemin dahi olsa zemin yüzeyine oturtulmaz. Mutlaka don seviyesinin altına inmelidir. Bu tür temeller, hem kuru ve hem de sulu zeminlerde uygulanabilir.


Tekil (Münferit veya ayak) Temel

Münferit veya ayak temel de denilen bu temeller, temel zemininin orta sertlikte ve bina ağırlığının daha az olması durumlarında uygulanır. Tekil temeller zemine, genellikle kare veya dikdörtgen, nadiren de daire ya da çokgen tabanlı sömellerle oturtulur.




Sürekli Temel

Bu tür temellere şerit veya mütemadi temel de denilmektedir. Temel semininin sağlam olduğu basit yığma binalarda, temel duvarları ya doğrudan temel tabanı üzerine (şekil 1a) veya temel zemini üzerine dökülen betonarme duvar altı sömeli (şekil 1b) yada taştan yapılan taş sömel (şekil 1c) üzerine oturur.

Temel zemininin, daha zayıf ve bina yükünün daha fazla olduğu yığma yapılarda ise; taşıyıcı temel duvarlarının altına, iskelet - karkas yapılarda da kolonların altına, kolon enkesitleri boyunca devam eden betonarme sürekli sömeller yapılır. Bu sömeller plak, kiriş (düz ampatmanlı veya eğimli) yada tablalı kiriş şeklinde inşa edilebilir.

Alıntıdır

[Volkan Donbaloğlu]

Radye Temel (Radye Jeneral)

Radye Jeneral olarak da isimlendirilen u temeller, dolma zeminlerde yada emniyet gerilmesinin çok düşük olduğu ve temel zeminin fazlaca sıkışabilme özelliği gösterdiği veya temel duvarı ve kolonların birbirine çok yakın olması durumlarında uygulanır. Burada bina, zemini tamamen örten ve tersine çalışan bir döşeme üzerine oturtulur.





Düz radye temel


Genellikle duvar veya kolonlşar birbirine yakın ve yükleri de az ise temel, düz radye temel şeklinde yapılır.

Kirişli radye temel


Duvar ya da kolonların aralıkları fazla ise temel, kirişli radye temel olarak yapılır. Kirişli radye temeller iki şekilde yapılır:
Alttan kirişli radye temel




Kirişler, hem bodrum döşemesinin düz olması istendiğinde hemde temelin, zemin üzerinde kaymasına engel olmak için radyenin altında düzenlenir.

Üstten kirişli radye temel




Kirişler, radye temelin üzerine oturtulur. Ancak, bodrum döşemesinin düz olması istendiğinde; kiriş aralıkları, kiriş yüksekliğinde cürüf, perlit vb. doldurularak üzerine, düz döşeme yapılır.

Mantar şeklinde radye temel

Kolon yüklerini, dah geniş bir alana yayarak radye temele aktarmak için yapılır.

Ters Kemer Şeklinde radye temel




Zeminden gelen bu basıncının yada bina yükünün fazla olması durumunda temel, ters kemer şeklinde düzenlenir.

Rijit temel




Derinliği fazla olan temellerde, zemindeki elastiki şişmeleri ve farklı oturmaları; ayrıca temel duvarlarına yanlardan gelecek zemin basınçlarını karşılamak için uygulanır. Betonarmeden bir bütün olarak yapılan rijit temel; döşeme, perde duvarı, kolon ve kirişlerden oluşur.

Alıntıdır.

[Volkan Donbaloğlu]

Derin Temeller

Sağlam zeminin çok derinlerde olması durumunda; hem taşıma gücü fazla olan zemin tabakalarından yararlanmak hemde zemin içerisinde kullanılabilir hacimler oluşturmak amacıyla yapılır

Ayak Temel

Tekil temeller gibi ve genellikle betonarme olarak inşa edilir. Ayaklar, planda belirtilen duvarların birleşme noktalarına getirilir ve tabanları, kare veya çan şeklinde genişletilir. Açık temel çukurunda inşa edilen bu ayakların üst kısımları, birbirine betonarme kirişlerle bağlanır.

Kazık Temel


Yapı yükü, zemine çakılan kazıklar kanalıyla, derinlerde bulunan sağlam zemine, kazık uçlarıyla yada kazığın yan yüzeylerinin sürtünmesinden yararlanarak aktarılır. Zemine belirli aralıklarla çakılan bu kazıklar birbirine, üst kısımlarına atılan bağ kirişleri ve ızgaralarla bağlanır.

Kesonlar

Sağlam zeminin derinde olması keson temel ve kazık temellere göre daha geniş karne ve sağlam temel yapmak gerektiği durumlarda keson temeller uygulanır. Bu tip temeller, zemin üzerinde içersisi boş olarak inşa edilip, ağırlığından da yararlanarak, istenilen derinliğe indirmek suretiyle oluşturulur.

Genllikle üç tipte yapılır:

• Açık kesonlar
• Pnömatik kesonlar
• Yüzen kesonlar (yüzen sandıklar)

Alıntıdır.

[valek]

arkadaşım çok iyi bir paylaşımda bulunmuşun, emegine saglık..

[selcan]

slm arkadaşlar ben yapı elemanları 1. vizesi için bana fikir edindirebilecek yapı elemanları sınav soruları arıyorum..yani nasıl bi sınavla karşı karşıya olacağımı merak ediyorumbu arada sınavın çizim olacağını ben de biliyorum

[ilker oba]

cok yararli bilgiler bunlar elinize saglik

[technoson]

bir şey sorabilir miyim??? tekil temellerde projede altına grobeton atılmadığı halde uygulamada atılması gerekir mi? ayrıca bağ kirişleriyle bağlanan tekil temellerde bağ kirişlerinin altına dolgu mu yapılması gerekir, yani blokaj veya grobeton olamaz mı?? tşkler...

[orhan072]

aga çok basit ve anlaşılır halde konuyu ele almışın teşekkurler emklerin için

[Haluk_]

aga çok basit ve anlaşılır halde konuyu ele almışın teşekkurler emklerin için

aga ???

emkler ??

[Volkan Donbaloğlu]

bir ağa olmamıştım, o da oldu sanırım dayı, bilader, aga, amcoli, kanka, hacı, hocam,baba maşallah