Resimlerle Deprem Hasarları

[İsmail SKBN]

resim 1:
Her iki yanda bulunan komşu yapılar, ortadaki yapıda çekiçleme etkisi ile çökme meydana getiriyor. Zemin kattaki dükkan katı zayıf kat etkisi ile tamamen çökmüş. Bina kenarlarındaki perde kolonlar, ortada da aynı yön seçilerek -tek yönlü- yerleştirilmiş. Bu nedenle diğer yönde oluşan zayıf kesitler daha fazla ötelenmeye sebep olmuş ve ağır hasar oluşmuştur

resim2:
Bodrumsuz ikiz nizam yapılar, birbirine çarparak çekiçleme etkisi ve zayıf zemin nedeni ile devriliyor.

resim:3
Zemin katında dükkan bulunan yapılarda, zemin katlardaki yüksekliğin fazlalığı nedeni ile zayıf kat oluşuyor. Komşu yapının da çekiçleme etkisi ile devrilme meydana geliyor.

[İsmail SKBN]

resim 1 Arka köşede, kolon-kiriş birleşme noktasındaki sarmal bölgede etriye sıklaştırması yapılmadığından, kolon düşeyden saparak ayrılmıştır. Diğer kolon-kiriş birleşme noktalarında kısmen daha az hasar mevcuttur.

resim2 Bu fotoğrafta, zemin kat kolon alt ve üst uçlarında meydana gelen mafsallaşma görülüyor.

resim 3 Fotoğraftaki binada bodrum kat bulunmadığından ve komşu arka parseldeki binanın zemin seviyesi daha aşağıda olduğundan zemin oturması ile arka cepheye doğru devrilme meydana gelmiştir.

[İsmail SKBN]

burulmadan dolayı oluşan kayma çatlağı




Burulma etkilerinden dolayı hasar görmüş yap ı elemanı

[İsmail SKBN]

resim 1: Ters piramit formunda bir bina bu formdaki yapılar devrilme momentlerine ve gerilmelere neden olurlar. (Kuamoto, Japonya polis karakolu mimar: K. Shinohara)

2/3:Apartmanın zemin katının kısmi çökmesi. Bütün katların çökmesine tuğla dolgu duvarların varlığı engel olmuştur.
( Adana Ceyhan depremi 1998)

[İsmail SKBN]

1. Döşemenin ucundaki kolonlarda tipik kırılmalar (Ceyhan depremi 1998)
2.San Fransisco Transamerica kulesi. V biçiminde kolonlarla yumuşak kat etkisini ortadan kaldırmaktadır.

[İsmail SKBN]

1.Zemine doğru genişleyen bina. Eğilmiş kolonlar ve merdiven boşluğu,kademe kademe geri çekilen perde duvarlar, doğru bir çözümü ortaya koymaktadır. Ayrıca bu biçim salınım periyodunu azaltmaya imkan tanırken ağırlık merkezini de aşağıya çekmektedir

2.Deprem doğrultusundaki boyutu kısa olan yapının deprem yükleri altında yıkılması

3.Uygun olmayan zemine inşa edilmiş olan yapı taşıyıcı sisteminde hasar olmamasına rağmen kullanılamaz hale gelmiştir

[İsmail SKBN]

a)Kısa kolon oluşturan dolgu duvar b) kısa kolon oluşturmayan dolgu duvarlar

[İsmail SKBN]

(a-b)zemin kat kolonlarının üst noktalarında, elastik olmayan davranış nedeniyle kolonların üst başlarında oluşan hasarlar (c) Yumuşak ve/veya zayıf kat oluşumu sonucu hasara uğramış bir yapı (Ceyhan depremi 1998)

[İsmail SKBN]

1 .Kuvvetli kiriş zayıf kolon oluşumuna bir örnek yapının kirişleri çökmesine rağmen kolonları hala sağlamdır. Kobe depremi 1995 (Japonya)

2.Güçlü kiriş zayıf kolon 3.yeterli kiriş güçlü kolon düzeni(tavsiye edilen)

[İsmail SKBN]

a)Deprem bölgelerinde, kolonların herhangi bir katta konsol kirişlerin veya alttaki kolonlarda oluşturulan guselerin üstüne veya ucuna oturtulmasına izin verilmez.
(b) Kolonun iki ucundan mesnetli bir kirişe oturması durumunda, kirişin bütün kesitlerinde ve ayrıca gözönüne alınan deprem doğrultusunda bu kirişin bağlandığı düğüm noktalarına birleşen diğer kiriş ve kolonların bütün kesitlerinde, düşey yükler ve depremin ortak etkisinden oluşan tüm iç kuvvet değerleri %50 oranında arttırılacaktır.

(c) Üst katlardaki perdenin altta kolonlara oturtulmasına hiçbir zaman izin verilmez.

(d) Perdelerin binanın herhangi bir katında, kendi düzlemleri içinde kirişlerin üstüne açıklık ortasında oturtulmasına hiçbir zaman izin verilmez.



kat yükseklikleri farklı ve uygun dilatasyon yapılmamış İki komşu binanın çarpışması sonucu kolonda oluşan kayma çatlağı sonucu kolonun taşıyıcılığını yitirmesi

Kaynak: ismailsekban y.lisans çalışması 2005©