Çakma Kazıklar ve fotoğrafları

[geotech]

Değerli Meslektaşlarım,
Çakma kazıklar nedense ülkemizde pek ilgi görmeyen bir uygulama ancak meskun mahallerin dışında özellikle gevşek kumlu zeminlerde çok uygun ve ekonomik olabileceğini düşünüyorum. Bununla ilgili fotoğraflar vardı ancak upload edemedim, eğer isteyen varsa maillerine atabilirim veya moderatör arkadaş yardımcı olursa siteye de eklenebilir.

Genellikle sabit kesitli imal edilip uç kısımları sivridir ve genelde çelik çarıklarla korunur. Kazık başlarına da çelik yastıklar konulabilir. Kazıklarda boyuna ve enine donatı yerleştirilir. Bu donatı oranı %1-4 arasındadır. Daire, kare veya sekizgen kesitli olabilir.


Hazır Çakma Kazıklar
I. Avantajları
• Kazık malzemesi zemine girmeden önce kontrol edilebilir.
• Yandaki kazıkların çakımı sırasında zemin genişlemesinden etkilenmez .
• Yapım yer altı suyundan bağımsızdır.
• Bir bölümü zemin dışında bırakılabilir.(iskele kazıkları)
• İstenen uzunlukta çakılabilir.
II. Dezavantajları
• Taşıyıcı katmanın değişebilecek kalınlık ve derinliğe göre boyu kolayca değiştirilemez
• Aşırı çakma sırasında zarar görebilirler ve bu zararın farkına kolayca varılmayabilir.
• Eğer kesit hesabı alacağı yük yerine taşımadan oluşacak gerilmelere göre yapılıyorsa ekonomik olmaz
• Çakma sırasında çevrede gürültü ve zarar oluşturur.
• Çakma sırasında kazık sayısı arttıkça yandaki yapılar zeminin kabarmasıyla hasar görebilir.
• Büyük çaplı kazıklar çakılamaz ( Dmax ≈ 60cm ).
• Kazık ucunda taşıma gücünün arttırılması için ampulü genişletmek olanaksızdır.
• Tavan yüksekliği kısıtlı ise çakma mümkün değildir.
Dinamik Kazık Formülleri

Çakma kazıkların taşıma gücü değerlendirmelerinde dinamik kazık formülleri kullanılır. Bu formüller, kazık çakma işlemi sırasında harcanan enerjinin, diğer deyişle mekanik olarak yapılan işin, kazığın zemine giriş miktarı ve zeminde oluşan toplam direnç ile ilgili olacağı savından yola çıkarak elde edilmişlerdir. Dinamik kazık formüllerine geçmeden önce çakma işlemine ait bazı bilgiler verilecektir. Bilindiği gibi kazıklar ya bir şahmerdanın kazık başına serbest düşürülmesi yada buharlı veya dizel motorlu çekiçler kullanılarak çakılırlar.

Çakma sırasında kullanılan düzeneklere göre kazığın çakılmasını sağlayan enerji kaynağı şekli aşağıda özetlenmiştir.

I. Serbest düşmeli şahmerdanla, tokmak belli bir yükseklikten serbestçe kazık başına düşürülerek kazık darbelenir. Bundan sonra şahmerdan makaraya sarılı halatla kaldırır ve işlem tekrar edilir.
II. Tek tesirli şahmerdan kullanılır ise tokmak serbest düşme ile kazığın başlığına düşürülür, buhar veya basınçlı hava gücü ile yukarı kaldırılır ve işlem tekrar edilir.
III. Çift tesirli şahmerdanla tokmak hem yukarı kalkarken hem aşağı inişte buhar ve basınçlı hava gücünden yararlanılır.
IV. Dizel motorlu şahmerdanlar da yaygın olarak kullanılan araçlardandır. Bu şahmerdanlarda tokmağın çakma gücü motordaki mazotun patlaması sonucu oluşan enerji ile sağlanır.
Sanders Formülü

Dinamik kazık formüleri arasında en basit olanı Sanders Formülü olup, ( Wr ) ağırlığındaki tokmağın ( h ) mesafesinden düşmesiyle yapılan işin kazığın zemine giriş miktarı ( s ) ile kazığın çakmaya karşı toplam direncinin ( Q ) çarpımına eşit olacağı kabulüne dayanır.


Enerji kayıpları göz önüne alınmamıştır

Engineering News Formülü


Serbest düşmeli ve tek tesirli şahmerdanlar

Çift tesirli şahmerdanlar


“c” değeri enerji kayıplarını ifade eden bir sabit olup, serbest düşmeli şahmerdanlarda 2,5 cm, buharlı şahmerdanlarda0,25 cm, çift tesirli şahmerdanlarda ise 0,25 cm’dir. “En” ise çift tesirli şahmerdanlarda tokmağın darbe sırasında uyguladığı enerji olup makine kataloglarında verilir. Engineering News Formülü’nde güvenlik katsayısı 4-10 arasında alınarak emniyetli yük bulunur.

Brix Formülü



Wp : Kazık ağırlığı

seklindedir. Bu formül kullanılarak emniyetli taşıma gücü bulunmak istendiğinde, 3 ile 5 arasında bir güvenlik sayısı uygulanır. Brix formülü sadece serbest düşmeli şahmerdanlar için kullanılmakta olup, daha ziyade ahşap kazıklar için uygundur.

Dutch Formülü



Ritter Formülü



Dutch ve Ritter Formüllerinde serbest düşmeli şahmerdan kullanıldığında güvenlik katsayısı 10, buharlı şahmerdan kullanılması halinde ise 6 alınabilir.
Hiley Formülü

En çok kullanılan ve enerji kayıplarını diğer formüllere göre en gerçekçi şekilde göz önüne aldığı söylenen formül budur:



Burada;

: Tokmağın tesir katsayısı ( 0.65- 1.00)
: Kazığın başındaki takozun ve yastığın elastik kısalması
: Kazığın elastik kısalması
: Zeminin elastik kısalması
e : Çarpma sayısı

“ ” değeri serbest düşmeli şahmerdanlarda 1.00, buharlılarda 0.90 ve tanbura sürtünme ile sarılan tel halata bağlı noktalarda 0.75 alınabilir. Güvenlik sayısı 3 alınabilir. Çarpma sayıları ( e ) aşağıdaki tablodan alınabilir.

Tablo Çarpma Sayısı ( e ) nin Temsili Değerleri (Chellis,1961)
MALZEME Çarpma Sayısı

Harab olmuş ahşap 0

Ucu bozulmamış ahşap kazık 0.25

Sağlam ahşap yastıklı çelik kazık 0.32-0.40

Çelik başlıklı çelik veya beton kazık 0.50
Başlıksız beton kazık üstüne dökme demir tokmakla vurulması halinde 0.40


Dinamik kazık formüllerinde, kazık direncinin çakma esnasında değişmeyeceği kabul edilmektedir. Ancak özellikle killi zeminlerde çakma sırasında zemin örselenir ve mukavemeti azalır. Ayrıca ince kum ve siltlerde ani darbenin yarattığı ilave boşluk suyu basınçları sürtünmeden doğan mukavemeti azaltır. Bu nedenlerden dolayı, ince dane oranı fazla zeminlerde, silt ve ince kumda bu formüller güvenilir değildir.

[statiker]

verdiğiniz bilgiler çok faydalı..sağolun
paylaşıma devam...

[SerkanÇelik]

Geotech adlı üyemizin göndermiş olduğu çakma kazık fotoları...

[Erman GÜDÜ]

Gerçektan açıklayıcı bilgiler ve paylaşım için teşekkürler. Dediğiniz gibi kazık temellerden ülkemizde kaçınılmaktadır. Nedeni maliyet olarak gösterilebilir.

[holigan01]

verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim..

[metout]

derin temeller mecburi olunca yapılır ve böyle bir durumda ekonomiden ziyade güvenlik söz konusudur..
bilgiler için teşekkür ederim.

[korean]

bu resimdeki çakma kazığı yapan bir şirket varmı ulaşırsanız sevinirim?? bursada temelini atacağımız fabrika için araştırıyoruz ama bulamadık bilgisi olan varmı...

[geotech]

Arkadaşlar,
bu fotoğraflar www.afaprefabik.com.tr (İzmir'de) sitesinden alınmıştır. Onların yaptığını biliyorum ama şu sıralar marmarayın işlerini yapıyorlar diye biliyorum. Bu özel işe zaman ayırırlar mı bilemiyorum.